ABD ve İran arasında savaşı bitirmek için görüşmeler devam ederken, Başkan Donald Trump'tan yeni açıklamalar geldi. Trump, "her şeyin tamamlanabilmesi için bir hafta" süre verdi.
İran'ın anlaşma yapmak istediğini belirten Trump, “Asla nükleer silaha sahip olmalarına izin vermeyeceğiz. Karşımızda anlaşma yapmak isteten insanlar var, ne olacağını göreceğiz" dedi.
Trump, son 24 saatte İran konusunda çok iyi görüşmeler yapıldığını kaydetti. Fox News kanalına yaptığı açıklamada ise Trump, İran'la anlaşma konusunda iyimser olduğunu vurgularken, aynı zamanda temkinli olduğunu da dile getirdi. Trump, İran'la anlaşma süreci konusunda nasıl bir takvimi öngördüğü sorusuna, "her şeyin tamamlanabilmesi için bir hafta" cevabını verdi.
14 maddelik mutabakatta anlaşma yakın
Beyaz Saray kaynaklarına göre taraflar savaşı bitirmek ve kapsamlı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla 14 maddelik bir mutabakatta anlaşmaya yakın. Savaşın başlangıcından bu yana anlaşmaya en yakın noktada bulunan taraflar, İran'ın kilit maddelere ilişkin yanıtlarını önümüzdeki 48 saat içinde bekliyor.
ABD Başkanı Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer arasında doğrudan ve arabulucular vasıtasıyla yürütülen süreçte mutabakatın sağlanması halinde savaşı resmen bitirecek ve Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılması ile yaptırımların kaldırılmasına yönelik 30 günlük detaylı bir müzakere dönemini başlatacak.
ABD ve İran arasında arabuluculuk yapan Pakistan'dan bazı kaynaklar İran Savaşı'nı sonlandıracak tek sayfalık mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaşıldığını doğruladı.
Reuters, ABD'li CNBC kanalını kaynak göstererek, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü'nün “Washington'un 14 maddelik barış teklifini değerlendiriyoruz.” dediğini aktardı.
Öte yandan Reuters, üst düzey bir İranlı meclis üyesinin “Axios'un metni gerçeklikten çok bir Amerikan dilek listesi gibi.” dediğini aktardı. İranlı yetkili “Amerikalılar, yüz yüze görüşmelerde kazanmadıkları hiçbir şeyi kaybedecekleri bir savaşta kazanamayacaklar.” dedi.
Taslakta neler var?
Taslak aşamasındaki anlaşma uyarınca İran, nükleer zenginleştirme faaliyetlerine en az 12 ile 15 yıl arasında sürecek bir moratoryum uygulamayı, nükleer silah arayışından vazgeçmeyi ve yer altı nükleer tesisi işletmemeyi taahhüt ediyor.
Ayrıca Tahran'ın, BM müfettişlerine ani denetim yetkisi vermesi ve elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarması masadaki en kritik maddeler arasında yer alıyor.
Buna karşılık ABD, İran’a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonu serbest bırakmayı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasını kademeli olarak sonlandırmayı planlıyor.
Ancak görüşmelerin çökmesi durumunda ABD güçlerinin askeri harekata veya ablukaya geri döneceği de mutabakatın şartları arasında belirtiliyor.
Müzakerelerin İslamabad veya Cenevre'de sürdürülmesi öngörülürken, süreçteki ilerleme nedeniyle Başkan Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndaki yeni askeri operasyon kararından geri adım attığı ifade ediliyor.
İran devlet medyası, Devrim Muhafızları Donanması'nın ABD tehditlerinin sona ermesi ve yeni prosedürlerin yürürlüğe girmesiyle Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin sağlanacağını açıkladığını duyurdu.
Açıklamada yeni prosedürlerin ne anlama geldiği belirtilmezken ve boğazdan geçerken İran düzenlemelerine saygı gösterdikleri için gemi sahiplerine ve kaptanlarına teşekkür edildi.
İran Dışişleri Bakanlığı da İran'ın ABD'nin teklifini değerlendirdiğini ve görüşlerini Pakistan'a ileteceğini ifade etti.