ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı'nın açılması için İran ve Umman'ın yürüttüğü müzakerelerde ilerleme sağlandı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile iki konuda anlaşmaya çalıştıklarını belirtti. Rubio, bunlardan birinin İran'ın nükleerden arındırılması, diğerinin ise Hürmüz'den daha fazla geminin geçişinin sağlanması olduğunu kaydetti. Rubio, "Nükleer silahsızlanma konusundaki uzun vadeli görüşmelere doğru ilerlerken, kısa vadede daha fazla geminin buradan (Hürmüz) güvenli bir şekilde geçebilmesi için Umman ile İran arasında, bizim de dahil olduğumuz bir görüşme ve müzakere süreci yürütüldüğü kanısındayım." ifadesini kullandı.
Hürmüz konusundaki muhtemel anlaşma hakkında Rubio, "Bu süreçte ilerleme olduğunu ancak nihayetlendirilmediğini söyleyebilirim, umarım en yakın zamanda olur." diye konuştu.
Görüşmeler yeni bir aşamaya girdi
İran'ın İngilizce yayın yapan devlet televizyonu Press TV'ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey İranlı yetkili, "ABD'nin engellemelerine rağmen İran ve Umman arasında Hürmüz koridoruna ilişkin görüşmeler yeni bir aşamaya girdi." dedi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de İran'la müzakerelerin sürdüğünü aktararak, bugün ya da yarın Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin bir anlaşmaya varılması ihtimali olduğunu ifade etmişti.
Anlaşmanın içeriğinde ne var?
Anlaşma uyarınca Basra Körfezi'ne giden gemi ve tankerler İran kıyılarına yakın ve İran kontrolünde olan rotadan geçecek. Basra Körfezi'nden çıkan gemilerse Umman kıyılarına yakın rotayı kullanacak.
İranlı yetkililer gemilerden geçiş ücreti alınmayacağını söyledi. Ancak deniz taşımacılığının çevresel etkileri, gemilerin güvenliği ve personel giderlerini karşılamak için “hizmet bedeli” alınacağı belirtildi. Elde edilecek gelir İran ile Umman arasında eşit olarak paylaşılacak.
Yürütülen müzakerelerle ilgili bilgi sahibi olan Amerikalı bir yetkili ise İran tarafından gelen bu açıklamaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Boğazda İran denetimi olmayacağını ve herhangi bir ücret alınmayacağını savundu.
Amerikan New York Times gazetesi, Umman ve İran arasında anlaşmaya varılması halinde boğazlardan geçişin başlamasıyla ABD Başkanı Trump'ın en önemli siyasi sorununun çözüleceğine dikkat çekti.
İranlılar bir yandan da, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka kaldırılmadan, boğazın açılmayacağını da söylüyor.
ABD'nin uygulanan yaptırımlara muafiyet getirerek İran'ın petrol satışlarına izin vermesi halinde piyasaların daha da rahatlayacağına dikkat çekiliyor. Ancak İran'ın Hürmüz'ü kontrol etmesine izin vermenin jeopolitik sonuçları olacağına da vurguda bulunuluyor.