Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO), 21-27 Mayıs Dünya Süt Haftası kapsamında “Sütün Yolculuğu- Beyaz Altın” konulu panel düzenledi. Panelde konuşan Bakan Amcaoğlu, süt ve süt mamullerinin ihracatta ilk sırada yer aldığını, ülke ekonomisine büyük katkı sağladığını belirtti. Panelde, süt ve süt ürünleri sektörünün KKTC ekonomisindeki yeri ele alındı; hellimin ihracattaki önemi, küçükbaş hayvancılığın geliştirilmesi, üretim maliyetleri, pazarlama sorunları ve Avrupa Birliği standartlarına uyum süreci değerlendirildi. KTSO’dan yapılan yazılı açıklamaya göre; konuşmacılar, süt ve hellimin KKTC ekonomisinin stratejik sektörleri arasında ilk sırada yer aldığını vurguladı. Panelin açılış konuşmasını yapan KTSO Başkanı Ali Kamacıoğlu, sütün Kıbrıs Türk insanı için özel bir ürün olduğunu belirtti.
Kamacıoğlu, sütün topraktan başlayıp son tüketim noktasına kadar uzanan önemli bir zincir olduğunu ifade ederek, tarımcıdan hayvancıya, süt üreticisinden sanayiciye kadar emeği geçen herkese teşekkür etti.
Süt ve süt ürünlerinin sanayinin “göz bebeği” olduğunu vurgulayan Ali Kamacıoğlu, sektörün ihracat bakımından da büyük değer taşıdığını söyledi.
Dünyaya açılan tek kapı: Türkiye
Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu da, Kıbrıs Türk halkının yıllardır ambargo ve izolasyonlarla mücadele ettiğini belirterek, buna rağmen üretimden ve ihracattan vazgeçilmediğini söyledi.
Özellikle hellim tescili sürecine değinen Amcaoğlu, haziran ayında Bureau Veritas yetkililerinin çiftliklerde incelemelerde bulunacağını ifade etti.
Hellim ihracatı konusunda yaşanan sıkıntılara dikkat çeken Amcaoğlu, Yeşil Hat Tüzüğü çerçevesinde ihracatın Güney Kıbrıs limanları üzerinden yapılmasının gündeme geleceğini belirterek, “Yine orada ambargo var, yine orada izolasyon var” dedi. KKTC’nin kendi limanlarına sahip olduğunu vurgulayan Amcaoğlu, hellim ihracatının kendi limanlarımızdan yapılması gerektiğini kaydetti.
Süt ve süt mamullerinin ihracatta ilk sırada yer aldığını belirten Amcaoğlu, dünyaya açılan tek kapının Türkiye olduğunu ve Türkiye sayesinde nefes alabildiklerini söyledi. Türkiye’nin yalnızca ihracatta değil ulaşım alanında da büyük katkı sağladığını vurguladı.
Güneydeki üreticinin ürünlerini rahatlıkla satabildiğini belirten Amcaoğlu, kuzeydeki üreticinin de aynı imkanlara sahip olması gerektiğini dile getirdi. Kıbrıs Türk halkının izolasyonlar sürdüğü sürece kendi içinde birbirine suçlama yaparak sorunları aşamayacağını ifade eden Amcaoğlu, “Her şeye rağmen bu ülkenin üreticisi de sanayicisi de siyasetçisi de bir başarı hikayesi yazıyor” dedi.
İhracatta birinci sırada
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Ercan Akerzurumlu, süt sektörünün yalnızca bir üretim alanı değil; aynı zamanda kırsal kalkınmanın, gıda güvenliğinin, istihdamın ve sürdürülebilir ekonominin temel yapı taşlarından biri olduğunu söyledi.
Akerzurumlu, süt ve süt ürünleri sektörünün KKTC ihracatında birinci sırada yer aldığını ve ülke ekonomisine büyük katkı sağladığını belirtti.
Akerzurumlu ayrıca, PDO sertifikalı üretici ve imalatçı sayısının arttığını belirterek, bu gelişmenin sektörün uluslararası standartlara uyum sağlama kararlılığını gösterdiğini ifade etti.
Süt sektörü yeniden düzenlenmeli
CTP Milletvekili Fide Kürşat, süt sektörünün son yıllarda ciddi sıkıntılar yaşadığını belirterek, özellikle pazarlama konusunda sorunlar bulunduğunu söyledi.
“Beyaz altın” olarak nitelendirilen sütün gerçek değerini bulamadığını ifade eden Kürşat, üretici, tüketici ve imalat sanayinin mevcut şartlardan memnun olmadığını kaydetti.
Kürşat, ürün çeşitliliği ve süte katma değer kazandıracak yeni girişimlerin de desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Hellim ekonominin taşıyıcı gücüdür
BAÜ Kıbrıs Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı Veclal Gündüz, sürdürülebilir tarım ve kırsal kalkınmanın sağlıklı nesillerin geleceği açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Gündüz, üretimin ilk aşamasından imalata ve satışa kadar uzanan süreçte 50 binden fazla kişiye istihdam sağlandığını, ülke ekonomisi açısından stratejik bir ürün olduğunu söyledi.
Hellimin yüksek katma değer yarattığını kaydeden Gündüz, ürünün birçok yan sektöre de ekonomik katkı sağladığını ifade etti. Gündüz, hellimin yalnızca bir ürün değil, ekonominin taşıyıcı gücü olduğunu vurguladı.
YDÜ Veteriner Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İsfendiyar Darbaz, sütün yalnızca bir gıda ürünü olmadığını, üretimden halk sağlığına, kırsal kalkınmadan kültürel mirasa kadar geniş bir alanı ilgilendirdiğini söyledi.
LAÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sağsan ise, süt üretimi ve hellim ihracatına ilişkin ekonomik verileri paylaştı. Sağsan, dünyada süt üretiminde Hindistan’ın ilk sırada yer aldığını, Türkiye’nin ise önemli üretici ülkeler arasında bulunduğunu belirtti.
KKTC’de süt üretiminin büyük bölümünün inek sütünden oluştuğuna dikkat çeken Sağsan, küçükbaş sütü oranının artırılması gerektiğini ifade etti.
Üretici desteklenmeli
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt da sektörün yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Keçi ve koyun sütüne gereken değerin verilmediğini, son yıllarda keçi ve koyun üreticisinin de azaldığını kaydeden Onalt, büyükbaş üretiminin planlı şekilde yönetilmesi ve küçükbaş hayvancılığın desteklenmesi gerektiğini vurguladı.