Dünyada tüketilen her 4 kirazdan bir tanesi Türkiye’de üretiliyor. Türkiye; kiraz üretiminde dünya lideri oldu. Üretimdeki fazlalık fiyatların düşmesine neden oluyor. Mersin halinde dün kirazın kilosu 27 ile 37 lira arasında satılırken, Kuzey Kıbrıs’ta ortalama satış fiyatının 360 lira olması büyük üzüntü yaratıyor.
Sadece Mersin’de değil; Konya, Ankara, İzmir ve İstanbul’da da kirazın Kuzey Kıbrıs’a kıyasla daha düşük fiyatlarla satıldığı görülüyor. Fiyatların Ankara’da 80 ile 160 lira, İzmir’de 50 ile 150 lira, Konya’da 100 ile 250 lira ve İstanbul’da 40 ile 135 lira arasında değiştiği görülüyor. Ayrıca Türkiye ile KKTC arasındaki fiyat farkı sadece kirazda değil birçok üründe kendisini gösteriyor. Mesela KKTC’de 200 liraya satılan çilek Türkiye’de 30 liradan tezgahlara konuluyor. Vatandaşlar, pahalı olması nedeniyle kiraz alamadıklarını belirtirken, özellikle çocukların bu yaz meyvesinden mahrum edilmesinden büyük üzüntü duyuyor. Türkiye ile Kuzey Kıbrıs arasındaki mesafenin yakın olmasına karşın, navlun, ulaşım gibi gerekçelerle kirazın bu kadar pahalı satılmasına anlam verilemiyor.
Ne dediler…?
Ahmet Kaptan
“Bu ülkedeki dengesiz fiyatları görünce çok üzülüyorum. Bir tarafta 600 liraya kiraz reklamı yapılırken eğer 250 liraya satılıyorsa, bunu denetimsizliğin göstergesi olarak görüyorum. Gerçekten saygın olan bir yerde 250 liraya kiraz satılıyor ertesi gün de 500-600 liradan satılıyorsa bu tamamen keyfi bir durumdan kaynaklıdır. Bütün yetkilileri göreve davet ediyorum. Etiket tüzüğünün geçtiği bir durumda harekete geçmelerini istiyorum. Yasalar geçsin denetimler yapılsın istiyoruz. Türkiye’de 50 liraya kiraz benim ülkemde hala daha 500-650 arası satılıyor. Bazı yerler kampanya adı altında 250 liraya satıyor. Kirazın yanına gitmedim çünkü gidersem tansiyonum çıkacak. Bildiğim kadarıyla güneyde de 4-5 Euro arasında satılıyor. Beklentimiz yasal olarak yapılan ve oy birliği ile geçen etiket tüzüğünün bu ülkede uygulanmasıdır.”
Mehmet Salih Çuhadar
“Kiraz fiyatlarının yanına yaklaşılmıyor. Pazardan biraz aldım. Kilosu 300 liraya satılıyor. Sadece kiraz değil tüm meyve ve yemeklik sebzeler yüksek fiyatlara satılıyor. Marketlerde çok daha yüksek fiyatlara satılıyor. İstediğimiz zaman alıp tüketemiyoruz, gönlümüzün geçeceği kadar bir avuç aldık. Asgari ücrete sürekli zam yapacaklarına piyasadaki fiyatları düşürmeleridir.”
Emine Yoğurtçu
“Kiraz fiyatı çok yüksek çocuklar istiyor ancak alamıyoruz. Her yerde farklı fiyatlar var ve bunun nedeni de denetimlerin yapılmamasından kaynaklıdır. Beklentimiz fiyatların daha uygun hale getirilmesidir.”
Züleyha Kalaycı
“Kiraz fiyatları çok tuzlu. Çocukları istiyor ancak alamıyoruz. Meyve ve sebzenin tümü pahalı ve bizi zorluyor. Alacağımız zaman da birkaç tane alıyoruz. Çocuklar meyveyi seviyor istiyor ancak her zaman alamıyoruz. Bu sene kirazı henüz fiyatından dolayı alamadık.”
Handan Cömert
“Her fiyat yüksek ama kiraz bir o kadar daha yüksek. Geçtiğimiz yıllarda bir küçük kase kiraz için bin 100 lira istedikleri günü hatırlıyorum. Şimdi de fiyatı geçmiş yıllara göre daha düşük olsa da yine de yüksek kalıyor ve alamıyoruz. Bu fiyatlar karşısında en rahat yaşam sürenler bile çok zorluk çekiyor. Beklentimiz bu fiyatların herkesin ulaşacağı seviyelere düşürülmesidir.”
Türkiye’de 5 ilde bazı ürünlerin en düşük ve en yüksek fiyatları şöyle:
Mersin hal fiyatları
Ananas: 50 – 84.34 TL
Çilek: 30 – 39.06 TL
Erik: 27 – 30.88 TL
Karpuz: 6 – 8.86 TL
Kiraz: 27 – 37.27 TL
Kayısı: 10 – 22.99 TL
Armut: 90 – 119.06 TL
Kavun: 20 – 23 TL
Konya hal fiyatları
Ananas: 100 – 170 TL
Çilek: 50 – 100 TL
Erik: 100 – 200 TL
Karpuz: 10 – 25 TL
Kiraz: 100 – 250 TL
Kayısı: 50 – 100 TL
Armut: 70 – 120 TL
Kavun: 20 – 40 TL
Ankara hal fiyatları
Çilek: 25 – 130 TL
Erik: 80 – 160 TL
Karpuz: 5 – 25 TL
Kiraz: 80 – 160 TL
Kayısı: 30 – 90 TL
Armut: 70 – 110 TL
Kavun: 15 – 40 TL
İzmir hal fiyatları
Çilek: 50 – 100 TL
Erik: 80 – 150 TL
Karpuz: veri yok
Kiraz: 50 – 150 TL
Kayısı: 30 – 50 TL
Armut: 50 – 75 TL
Kavun: veri yok
İstanbul hal fiyatları
Çilek: 80 – 125 TL
Erik: 30 – 100 TL
Karpuz: 15 – 25 TL
Kiraz: 40 – 135 TL
Kayısı: 85 – 125 TL
Armut: 60 – 90 TL
Kavun: 28 – 43 TL