Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) İlkan Varol, Resmî Gazete’de yayımlanan yasa gücünde kararnamelerin Meclis tarafından 90 gün içinde görüşülüp karara bağlanmaması halinde yürürlükten kalktığını belirterek kapsamlı bir değerlendirme yaptı.
Varol, daireden soruşturması talep edilen “Emeklilik Geliri Elde Edenlerin Gelirinin Aylık Toplamının Aylık Asgari Ücret ve Üzerinde Olması ve Başka Herhangi bir Gelir Elde Etmeleri Halinde Kişisel İndirim ve Çocuk İndiriminden Yararlanamayacağını Düzenleyen Yasa Gücünde Kararnamenin” yürürlükte olmadığını söylemenin mümkün olduğunu kaydetti.
Varol, Mehmet Diker ve Mustafa Kasabalı isimli kişilerin, “Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmış bir Yasa Gücünde Kararnameye dayanarak yapılan kesintinin halen devam etmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu” iddia ederek, daireye başvuruda bulunduğunu ve konunun soruşturulmasını talep ettiğini belirtti.
Ombudsman, inceleme kapsamında Maliye Bakanlığı ile yazışmalar yapıldığını ve ilgili iddiaların teknik ve hukuki açıdan değerlendirildiğini belirtti. Varol, soruşturma sürecinde Bakanlık ve ilgili kamu birimlerinden bilgi ve belge talep edildiğini, ancak Meclis sürecine ilişkin bazı sorulara yeterli açıklıkta yanıt verilmediğini ifade etti.
Varol, söz konusu yasa gücünde kararnamenin 25 Mart 2020 tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla onaylandığını, ardından Resmî Gazete’de yayımlanarak Cumhuriyet Meclisi’ne sunulduğunu hatırlattı. Ancak yapılan incelemelerde, bu düzenlemenin ilgili komiteye sevk edilmesine rağmen Genel Kurul gündemine alınarak karara bağlanmadığının tespit edildiğini söyledi.
Anayasa’nın 112’nci maddesine dikkat çekti
Bu noktada Anayasa’nın 112’nci maddesine dikkat çeken Varol, Meclis’in yasa gücünde kararnameleri belirli süre içinde görüşme yükümlülüğü bulunduğunu vurguladı. Anayasa’ya göre bu sürenin 90 gün olduğunu, Meclis İçtüzüğü’nün de komite çalışmalarının 80 gün içinde tamamlanması ve ardından dosyanın Genel Kurul’a taşınarak 10 gün içinde sonuçlandırılması gerektiğini hatırlattı.
Varol, bu sürelere uyulmaması halinde ciddi bir anayasal sonuç doğduğunu belirterek, “Meclis bu konudaki kararlarını 90 gün içinde verir” hükmünün bağlayıcı olduğunu ifade etti, aksi durumda, yasa gücünde kararnamenin hukuki varlığının sona erdiğinin kabul edilmesi gerektiğini söyledi.
Hukuki sorun doğurabilir
Ombudsman ayrıca, konunun daha önce Anayasa Mahkemesi’ne taşındığını ve Mahkeme’nin de bu konuda emsal niteliğinde bir değerlendirme yaptığını aktardı. Anayasa Mahkemesi’nin kararına atıf yapan Varol, Mahkeme’nin açık şekilde, Resmî Gazete’de yayımlanan bir yasa gücünde kararnamenin 90 gün içinde Meclis tarafından görüşülüp karara bağlanmaması halinde 90 günün sonunda yürürlükten kalkacağı yönünde yorum yaptığını belirtti.
Ayrıca Varol, yürürlükten kalkmış sayılan bir düzenlemeye dayanılarak işlem yapılmasının hukuki sorun doğurabileceğine dikkat çekerek, ilgili kamu kurumlarının bu çerçevede değerlendirme yapması gerektiğini vurguladı.