Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında deniz altından döşenecek kablolarla elektrik bağlantısını öngören “Great Sea Interconnector” (GSI) projesi için araştırma yapmakla görevlendirilen “Abeille Marengo” isimli Fransız geminin, Yunanistan’ın “Girit” limanından demir aldığı belirtildi. Rum tarafı, konuyla ilgili gerilimin çözülmesi için Fransa ile Türkiye arasında görüşmelerin yapıldığını iddia etti.
Türkiye’den, Kuzey Kıbrıs’a deniz altından döşenecek kablolarla elektrik getirilmesine yönelik proje ise Avrupa Birliği tarafından engelleniyor. Antalya’daki iklim zirvesine konuk olarak katılan Başbakan Ünal Üstel, uluslararası topluma çağrı bulunarak “Kıbrıs Türk halkının temiz enerjiye erişimi siyasi engellere takılmamalıdır” dedi.
Çoban Adası'nın güneyi…
Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki elektrik bağlantısını sağlamayı hedefleyen Great Sea Interconnector (GSI) projesinde yeni bir gelişme yaşandı.
Proje kapsamında denizde araştırma yapacak “Abeille Marengo” isimli araştırma gemisi, Yunanistan’ın Girit Adası’ndaki İraklio Limanı’ndan demir aldı.
Rum basınında yer alan haberlere göre, GSI A.E şirketi ile Yunanistan Bağımsız Elektrik İletim Operatörü (ADMİE) tarafından yapılan açıklamada, araştırma gemisinin limandan ayrıldığı duyuruldu.
Haberde, geminin ilk aşamada ekipman kalibrasyonu gerçekleştireceği, ardından deniz araştırmalarına başlayacağı belirtildi. Yunanistan Enerji ve Çevre Bakanı Stavros Papastavru da geminin Yunanistan tarafından yayımlanan NAVTEX kapsamında hareket ettiğini açıkladı. Papastavru, geminin rotasının Girit'in doğusu ile Çoban Adası'nın güneyi olduğunu ifade etti.
Üstel: Kıbrıs Türk halkı temiz enerjinin dışında bırakılamaz
Öte yandan Başbakan Ünal Üstel, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında yaptığı yazılı açıklamada, temiz enerjiye geçişin, enerji güvenliğinin ve iklim değişikliğiyle mücadelenin bütün halkları kapsaması gerektiğini belirtti.
COP31'in bu konuda önemli bir mesaj ortaya koyduğunu ifade eden Üstel, “Kıbrıs Türk halkının bu ortak mücadelenin dışında bırakılması kabul edilemez” dedi.
Türkiye ile KKTC arasında planlanan deniz altı elektrik kablosunu ülkenin enerji geleceği ve çevrenin korunması açısından stratejik bir yatırım olarak değerlendirdiklerini kaydeden Üstel, proje sayesinde Türkiye'den elektrik getirilmesinin ve iki ülkenin elektrik şebekelerinin birbirine bağlanmasının hedeflendiğini belirtti.
Üstel, düşük karbonlu elektrik tedarikiyle desteklenecek bağlantının elektrik arz güvenliğini güçlendireceğini, başta güneş enerjisi olmak üzere yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin şebekeye daha fazla verilmesine olanak sağlayacağını ifade etti.
Türkiye'den boru hattıyla doğal gaz getirilmesinin de enerji dönüşümünün önemli adımlarından biri olduğunu belirten Üstel, elektrik üretiminde fuel oil kullanımını azaltarak doğal gaza geçmeyi, böylece sera gazı emisyonlarını ve hava kirliliğini düşürmeyi hedeflediklerini kaydetti.
“Temiz enerjiye erişim siyasi tartışmaların gölgesinde bırakılamaz”
Kıbrıs Türk halkının sağlıklı bir çevrede yaşama ve temiz enerjiye erişim hakkının siyasi tanınma tartışmalarına bağlı hâle getirilmemesi gerektiğini vurgulayan Üstel, çevresel faydası bilimsel verilerle ortaya konulan enerji seçeneklerinin yalnızca siyasi gerekçelerle engellenmesinin iklim hedefleriyle çeliştiğini ifade etti.
Kıbrıs Türk halkına uygulanan izolasyonların temiz enerjiye geçişi zorlaştırdığını belirten Üstel, yüksek emisyonlu elektrik üretiminin devam etmesine yol açan engellerin yalnızca ülkeyi değil, küresel iklim mücadelesini de etkilediğini kaydetti.
Temiz enerjiye erişimin sınırlandırılmasının çevresel bedelini bütün insanlığın paylaştığını ifade eden Üstel, enerji dönüşümünün hastanelerin kesintisiz çalışması, içme suyunun temini, üretimin devamlılığı ve hanelerin güvenilir elektriğe ekonomik koşullarda ulaşabilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.
“Sürdürülebilir bir enerji sistemi kurmayı hedefliyoruz”
Enerji projelerinin bilimsel değerlendirmeler ve çevresel sorumluluk çerçevesinde ele alınması gerektiğini belirten Üstel, deniz altı kablosuyla iletilecek elektriğin karbon yoğunluğunun, doğal gaza geçişin sağlayacağı emisyon azaltımının, deniz ekosisteminin korunmasının ve tüketiciye yansıyacak maliyetlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Üstel, “Hedefimiz, çevresel kazanımları ölçülebilen ve halkımızın refahını artıran sürdürülebilir bir enerji sistemi kurmaktır” ifadelerini kullandı.
Uluslararası toplumu Kıbrıs Türk halkının temiz enerjiye erişimini desteklemeye ve teknik ve çevresel iş birliğini geliştirmeye çağıran Üstel, Türkiye ile iş birliği içerisinde ülkenin geleceğini ve ortak iklimi koruyacak projeleri kararlılıkla ilerletmeye devam edeceklerini belirtti.
Üstel’in temasları
Bu arada Başbakan Ünal Üstel, Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi kapsamında ilk resmi görüşmesini Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile gerçekleştirdi.
Görüşmede Başbakan Yardımcısı Fikri Ataoğlu ve Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu da yer aldı.
Üstel, ayrıca zirve kapsamında Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile bir araya geldi.