‘Karma oy’ krizi

Meclis’in geçtiğimiz haftaki birleşiminde oy çokluğuyla kabul edilen ve karma oyun kaldırılmasını öngören Seçim ve Halkoylaması Yasası Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman tarafından imzalanmadı. Söz konusu yasayı Meclise iade eden Erhürman, seçim mevzuatında yapılan düzenlemelerin doğrudan doğruya yurttaşların seçme ve seçilme haklarının kullanılma biçimini, siyasi partilerin stratejilerini, adayların seçmene ulaşma yöntemlerini ve seçmen davranışını etkilediğini belirtti.

Tufan Erhürman’ın, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nun 10 Eylül’deki olağanüstü birleşiminde oy çokluğuyla kabul edilen yasayı iade gerekçesi Meclis’in resmi internet sitesinde kamuoyuna duyuruldu.

Gerekçesinde, söz konusu yasayla seçim sisteminin temel unsurlarından biri olan karma oy uygulamasının kaldırıldığını anımsatan Erhürman, mevcut seçim sisteminde esaslı bir değişiklik öngörüldüğünü kaydetti.

Seçim mevzuatında yapılan düzenlemelerin doğrudan doğruya yurttaşların seçme ve seçilme haklarının kullanılma biçimini, siyasi partilerin stratejilerini, adayların seçmene ulaşma yöntemlerini ve seçmen davranışını etkilediğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erhürman, bu nedenle düzenlemelerin hukuki istikrar, öngörülebilirlik, eşitlik ve hukuki güvenlik ilkeleri bakımından hassasiyetle ele alınması gerektiğinin altını çizdi.

“Soru işaretleri yaratır"

Seçimlere çok kısa bir süre kala seçilme hakkı, oy kullanma yöntemi ve sistemin işleyişini esaslı biçimde değiştiren bir adımın soru işaretleri gündeme getirme potansiyeli taşıdığını ifade eden Erhürman, bu durumun gelecekteki seçimler açısından da olumsuzluk yaratabileceği uyarısında bulundu.

Türkiye Anayasası’ndan örnek verdi

Eş zamanlı ve zamansız değişikliklerin sakıncalarını örneklendiren Erhürman, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 67’nci maddesindeki "Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz" hükmüne atıfta bulundu.

Erhürman, Meclis'te kabul edilen sistemin demokrasi açısından "iyi" veya "kötü" görülmesinin ötesinde, seçime kısa süre kala gerçekleştirilen bu tip adımların yöntem olarak sorgulanması gerektiğini belirterek, yasayı Anayasa'nın 94'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının verdiği yetkiye istinaden yeniden görüşülmek üzere Cumhuriyet Meclisi'ne iade ettiğini söyledi.

Erhürman 23 Eylül’de New York’a gidecek

Bu arada Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in ara bölgede bir araya geldi. Erhürman Cumhurbaşkanlığı’nda düzenlediği basın toplantısında, görüşmede GYÖ, metodoloji ve öze ilişkin konuların ele alındığını ve bazı yeni düşüncelerin aktarıldığını belirtti. New York’ta yapılması gündemde olan 5+1 formatındaki toplantıya da değinen Erhürman, böyle bir toplantının yapılmasını istediğini ancak Lefkoşa’da birtakım sonuçlara ulaşılmadan gerçekleştirilecek bir 5+1 toplantısının verimli olmayacağını söyledi.

23 Eylül’de New York’a gitmek üzere adadan ayrılacağını açıklayan Erhürman, burada BM Genel Sekreteri Guterres ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs konusundaki Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile görüşmeler gerçekleştireceğini belirtti.