Oteller boş

Suna ERDEN

Ortadoğu’daki krizin turizme yönelik olumsuz etkileri her geçen gün daha derinden hissediliyor. Otelciler Birliği Başkanı Dimağ Çağıner dün yaptığı açıklamada otellerin boş olduğunu, maliyetlerin çok yükseldiğini belirterek, sektörde daralma, işsizlik ve daha büyük bir krizin kapıda olduğunu söyledi. Çağıner ‘krizi konuşacak bir hükümetin’ olmamasından yakındı.

Yılların turizmcisi, Salamis Bay Conti Genel Koordinatörü Mehmet Kıral ise otellerde doluluk oranlarının çok düşük olduğunu, pahalılık yüzünden Antalya’daki otellerle rekabet edilemez duruma geldiğini söyledi. tv2020’de yayınlanan Gündem Özel programında konuşan Mehmet Kıral “durumumuz çok kötüdür” diyerek acilen kriz masası oluşturulmasını istedi.

Dimağ Çağıner: Krizi konuşacak bir hükümet var mı?

Kıbrıs Türk Otelciler Birliği (KITOB) Başkanı Dimağ Çağıner, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada turizm sektöründe ve genel ekonomide ciddi bir daralma yaşandığını belirtti.

Çağıner, bölgede devam eden savaş ortamı ve küresel belirsizliklerin ekonomik etkilerinin arttığını ifade ederek, petrol fiyatlarının dalgalı seyrettiğini ancak iki ay öncesine göre yaklaşık yüzde 45 oranında yükseldiğini kaydetti. Jet yakıtı temininde yaşanan sıkıntıların havayolu ulaşımını da etkilediğini, uçuş maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle uçak bilet fiyatlarının ciddi şekilde arttığını söyledi.

Turizm sektörüne ilişkin değerlendirmesinde otellerde doluluk oranlarının düşük olduğunu ve maliyetlerin yükseldiğini vurgulayan Çağıner, ileriye dönük turist rezervasyonlarının da oldukça zayıf olduğunu dile getirdi. Türkiye ile Kıbrıs arasındaki uçak bilet fiyatlarının “astronomik seviyelere” ulaştığını ifade etti.

Sektörde işten çıkarmaların başladığını belirten Çağıner, turizmin ardından sanayi ve ticaret sektörlerinde de benzer bir daralmanın yaşanabileceği uyarısında bulundu. Ekonomide işsizlik ve genel bir kriz riskine dikkat çeken Çağıner, açıklamasında hükümete yönelik eleştiride bulunarak, “Krizi konuşacak bir hükümet var mı? Yok.” ifadelerini kullandı.

Mehmet Kıral canlı yayına bağlandı

Salamis Bay Conti Genel Koordinatörü Mehmet Kıral, turizm sektörünün içinde bulunduğu ekonomik ve operasyonel sıkıntılara ilişkin yaptığı değerlendirmede, otellerde doluluk oranlarının yaklaşık yüzde 20 seviyelerine kadar gerilediğini belirterek sektörün ciddi bir zarar döngüsüne girdiğini söyledi. Kıral, kış sezonunun da beklentilerin çok altında geçtiğini ifade ederek, mevcut tabloyla birlikte turizm işletmelerinin sürdürülebilirlik noktasında ciddi zorluk yaşadığını dile getirdi. Bölgesel jeopolitik gelişmelere de dikkat çeken Kıral, özellikle Pakistan, İsrail, ABD ve İran hattında yaşanan gerilimlerin ve genel savaş belirsizliğinin turizm talebini doğrudan etkilediğni vurguladı. Bu istikrarsızlığın turist hareketliliğini durma noktasına getirdiğini ifade eden Kıral, “Talep tamamen bitti” dedi. Artan hayat pahalılığına da değinen Kıral, gıda fiyatlarındaki yükselişe dikkat çekti. Domatesin kilo fiyatının 230 TL’ye ulaştığını, et fiyatlarının ise bin TL’nin üzerine çıktığını belirten Kıral, bu artışların hem işletme maliyetlerini hem de tüketici talebini olumsuz etkilediğini söyledi ve Nisan ayı sonuna gelinmesine rağmen piyasanın hâlâ toparlanamadığını ifade etti.

Kriz masası kurulmalı

Sektörde acil önlem alınması gerektiğini vurgulayan Kıral, kriz masasının kurulmasının artık kaçınılmaz olduğunu belirterek, turizm sektörünün tüm paydaşları ile devlet yetkililerinin bir araya gelmesi gerektiğini söyledi, ancak bugüne kadar bu yönde somut bir adım atılmadığını dile getirdi.

Pahalılık had safhada

Kıral, Güney Kıbrıs’ın daha güçlü bir turizm altyapısına sahip olmasına rağmen otellere destek verildiğin ancak Kuzey Kıbrıs’taki otellerin ciddi mali baskı altında faaliyet yürüttüğünü ifade etti. Sektörde en büyük iki sorunun personel giderleri ve gıda maliyetleri olduğunu belirten Kıral, özellikle ikinci başlıkta yaşanan artışların kontrol edilemez seviyeye geldiğini söyledi. Sebze ve meyve tedarikinde ciddi sıkıntılar yaşandığını dile getiren Kıral, ithalat izinlerinin verilmesi gerektiğini kaydetti. Otellerin düzenli ve uygun fiyatlı ürün temin edemediğini belirten Kıral, bu durumun hizmet kalitesini de doğrudan etkilediğini ifade etti.

Enerji büyük sorun

Enerji maliyetlerinin de sektör üzerindeki en büyük yüklerden biri olduğunu söyleyen Kıral, otellerin yüksek enerji tüketimi nedeniyle ciddi gider baskısı altında olduğunu kaydetti. Bu noktada güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklara yönelmenin önemine işaret eden Kıral, otel işletmelerinin bu tür yatırımlara katkı koymaya hazır olduğunu ancak bürokratik ve idari süreçlerde ilerleme sağlanamadığını belirtti. Dağlık ve kırsal alanların enerji üretimi için değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Kıral, arazi tahsisleri konusunda da sorun yaşadıklarını ifade etti. Sektörün yatırım yapmaya hazır olduğunu ancak izin ve planlama süreçlerinin yavaş ilerlediğini dile getiren Kıral, bu durumun çözülmemesi halinde enerji maliyetlerinin daha da artacağını söyledi.

Önlem alınmalı

Mevcut kriz ortamının devam etmesi halinde turizm sektöründe daha büyük bir daralma yaşanabileceğini vurgulayan Kıral, bölgesel savaş riskleri ve ekonomik belirsizliklerin sürdüğü bir ortamda toparlanmanın zor olduğunu ifade etti. Yaklaşan Kurban Bayramı dönemine de değinen Kıral, kısa süreli bir hareketlilik beklediklerini ancak bunun sektörde kalıcı bir iyileşme sağlamayacağını, sektörün ayakta kalabilmesi için sürekli ve istikrarlı bir turist akışına ihtiyaç olduğunu vurguladı. Fiyatların maliyetlere rağmen düşürüldüğünü ancak buna karşın hâlâ yüksek algılandığını belirten Kıral, turizm sektörünün piyasayı döndüren ana yapı olduğunu ve otellerin binlerce kalem ürünü sürekli olarak tedarik etmek zorunda kaldığını sözlerine ekledi.