Abdullah SUİÇMEZ
Et fiyatlarındaki artış ve Güney Kıbrıs ile KKTC arasındaki belirgin fiyat farkı nedeniyle kasaplar ve esnaf örgütleri Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde eylem gerçekleştirdi.
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkârlar Odası (KTEZO) ile Kasaplar Birliği’nin öncülüğünde düzenlenen eylemde, karkas et fiyatlarının sübvanse edilmesi ve fiyat farkının azaltılması talebi öne çıktı. Bakanlık önünde yapılan görüşmelerde ise taraflar arasında uzlaşı sağlanamadı.
Araçlı konvoyla başladı
Eylem, sabah saatlerinde araçlı konvoyla başladı ve Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde yoğun katılımla sürdü.
KTEZO Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, yaptığı açıklamada fiyat farkının artık yalnızca ekonomik bir sorun olmadığını, aynı zamanda toplumsal bir meseleye dönüştüğünü söyledi.
Tulga, Güney Kıbrıs’a yapılan alışverişlerin artmasının yerli esnafın gelirlerini düşürdüğünü, bunun da üretim ve istihdam zincirini zayıflattığını belirtti. Güney'e geçişin 2024'te 1,5 milyon iken, 2025'te 3 milyona çıktığına işaret eden Tulga, alışverişte Güney'in tercih edilmesinin "sebepsiz olmadığını" belirtti.
Tulga ayrıca, hükümete sunulan önerilere rağmen somut bir adım atılmadığını savunarak, fiyat farkının giderilmesi için karkas etin sübvanse edilmesi gerektiğini vurguladı. Tulga, “Gün geçtikçe ekonomik değer kaybı artıyor” ifadelerini kullandı.
Sektör çıkmazda
Kasaplar Birliği Başkanı Raşit Şenkaya ise et sektöründeki sorunun uzun süredir devam ettiğini ve artık “çıkmaz bir noktaya” ulaştığını söyledi. Şenkaya, özellikle yılın başından itibaren Güney’den et temin eden kişi sayısında ciddi artış yaşandığını, bunun da yerel piyasayı doğrudan etkilediğini belirtti. Mevcut durumun birçok kasabı ekonomik olarak zorladığını ifade eden Şenkaya, bazı işletmelerin kapanma riskiyle karşı karşıya olduğunu dile getirdi. Şenkaya ayrıca, fiyat farkının temel nedeninin canlı hayvan ve karkas maliyetlerindeki farklılıklar olduğunu, bu farkın üretim zincirinin her aşamasına yansıdığını anlattı.
Çavuş: Sadece üretimden sorumluyuz
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş eylemde yaptığı açıklamada, küçükbaş hayvan sayısını, 230 binden 274 bine çıkarttıklarını, bunun ayda 12-15 bin kuzu anlamına geldiğini, bu nedenle kasaplık hayvan sayısının "yetersiz" olduğu söylemlerini kabul etmediğini söyledi.
"KTEZO'nun Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği ile kooperatif kurduğu, KTEZO ile Birliğin anlaştığı ve hijyen kurallarına uymayan kasapların bulunduğu" yönündeki beyanatların doğru olmadığını belirten Çavuş, hijyen noktasında tüm kasapların arkasında olduğunu söyledi.
Çavuş, Bakanlığın kasaplardan reyonlarında "et sınıflandırması" yapmasını istediğini, buna karşılık KTEZO'nun Bakanlıktan talep ettiği karkas fiyatlarını görüşmeye hazır olduğunu belirtti. Çavuş, "Et ayrıştırmasını yapın, oğlağı oğlak kuzuyu kuzu olarak ayırın" dedi.
Hüseyin Çavuş, eylemin Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde yapılmasını de eleştirdi ve Bakanlığın sadece üretimden sorumlu olduğunu ifade etti.
Kırsaldaki kasaplardaki fiyatların şehirlerdeki kasaplardaki fiyatlarla tutmadığını söyleyen Çavuş, kırsalda 900 TL'ye satılan kıymanın fiyatının bin 600 TL olmasını "açıklanamaz" olarak niteledi.
Görüşmeye hazır olduğunu ancak çözüm odaklı olunması gerektiğini de belirten Çavuş, "Pahalılığı bu ülkeye getiren bu hükümet değildir" ifadelerini kullandı.
KKTC ile Güney Kıbrıs arasındaki canlı hayvan fiyatları
Canlı kuzu kilogram fiyatı
KKTC: 480–500 TL
Güney Kıbrıs: 5,5–6 Euro (yaklaşık 250–350 TL)
Canlı dana kilogram fiyatı
KKTC: 370 TL
Güney Kıbrıs: 3,5 Euro (yaklaşık 175 TL)
Karkas et maliyeti
KKTC: 800 TL civarı
Güney Kıbrıs: yaklaşık 400 TL