2022 başında yüzde 94,31 olan bir enflasyonun, paranın değerini bir yılda neredeyse yarı yarıya eritmişti. Cebimizdeki para her ay yüzde 7 civarında biz farkına varmadan alındı ve alım gücümüz düzenli olarak düştü. 2022 yılında KKTC ve Türkiye arasındaki enflasyon farkı oldukça açılmışken, 2025 projeksiyonlarında her iki ülkede dezenflasyon sürecinin etkisiyle rakamların birbirine yaklaştığı görülüyor. 2024 ortasından itibaren politika faizlerinin yüzde 50’ye yükseltilmesi sonucunda her iki ülkede de aşağı yönlü bir eğilim başladı. Ancak "Hırsız" hala orada; çünkü enflasyonun düşmesi fiyatların düşmesi değil, artış hızının yavaşlamasıdır.
4 yıllık zaman zarfında Türkiye’de kümülatif enflasyon yüzde 204 artarken, asgari ücret zamları ise yüzde 140’ını karşılamış ve aradaki fark alım gücünü düşürmüştür. KKTC’de ise 4 yıllık kümülatif enflasyon yüzde 271’e tekabül ederken maaş zammı artış oranı yüzde 252 olmuş ve Türkiye’ye nazaran vatandaş enflasyona karşı daha az ezilmiştir. 2026 yılındaki bir asgari ücretli, 2023 yılındaki asgari ücretliye göre mutfağına daha az ekmek, deposuna daha az yakıt koyabiliyor. İşte "hırsız" tam olarak bu aradaki farkı çalıyor.
Nobel ödüllü ekonomist Milton Friedman'a göre "enflasyon her zaman ve her yerde parasal bir olgudur". Yani, enflasyonun temel nedeni para arzındaki artıştır. Friedman, özellikle para politikası ve monetarizm ile tanınır. Enflasyonla mücadele için Merkez Bankası (Fed)'nin para arzını sabit bir oranda artırması gerektiğini savunur. Friedman için enflasyon, hükümetlerin ve merkez bankalarının para arzını kontrol edememesinin doğrudan bir sonucudur ve bunu kontrol etmek için katı ve öngörülebilir para politikaları gereklidir.
Rakamlar yalan söylemez. Matematik her zaman kazanır. Toplamda zamlar Türkiye’de enflasyona yetişemedi ve vatandaş 2026 yılında da bir kez daha enflasyonun altında kaldı ve alım gücünü düşürdü. Peki, bu hırsızdan korunmanın bir yolu yok mu? Kapıyı kilitleyebilir miyiz? Bu sarsıcı gerçeği konuştuğumuza göre, haftaya 'Hırsıza Karşı Kalkan: Paramızı Nasıl Koruruz?' yazımda çözüm yollarını tek tek anlatacağım.
