1. Euro ödeyen yurt dışı 3 fon ve içerikleri

• VGWD (Vanguard FTSE All-World High Dividend Yield UCITS ETF): Küresel çapta (Gelişmiş ve Gelişmekte olan ülkeler) ortalamanın üzerinde temettü verimi sunan yaklaşık 2.200'den fazla şirkete yatırım yapar. Portföyünde teknoloji ağırlığı düşüktür; bunun yerine finans, enerji ve sağlık gibi nakit akışı güçlü sektörler baskındır. JPMorgan Chase ve Exxon Mobil gibi devleri içerir.
• VUSA (Vanguard S&P 500 UCITS ETF): ABD'nin en büyük 500 şirketini (S&P 500) takip eder. Apple, Microsoft, Amazon ve NVIDIA gibi teknoloji devlerinin ağırlığı yüksektir. Temettü verimi küresel fonlara göre düşüktür ancak büyüme odaklı bir yapısı vardır.
• JEIP (JPMorgan Equity Premium Income Active UCITS ETF): Bu "aktif" yönetimli bir fondur. S&P 500 hisselerinden oluşan bir portföye ek olarak "Call Option" (Alım Opsiyonu) satarak prim geliri elde eder. Temel amacı, piyasa yükselirken bir miktar kazanç sağlamak ama asıl olarak yüksek aylık nakit akışı (temettü benzeri gelir) yaratmaktır.

2. Son 5 yılda toplam getiri (total return) kıyaslaması

• VUSA: Açık ara liderdir. Son 5 yılda yıllık ortalama yüzde 12-15 civarı getiri ile teknoloji rallisinden en çok faydalanan fondur.
• VGWD: Daha defansif bir performans sergilemiştir. Yıllık ortalama yüzde 7-9 civarında kalarak VUSA’nın gerisinde kalsa da, değerleme çarpanları (P/E) daha düşüktür.
• JEIP (veya JEPI): JEIP’in Avrupa (UCITS) versiyonu daha yeni olduğu için ABD versiyonu (JEPI) üzerinden bakarsak; VUSA kadar yükselmez ancak VGWD’den daha yüksek bir nakit akışı sağlar. Piyasanın yatay gittiği dönemlerde VGWD ve VUSA’yı geçme potansiyeline sahiptir.

3. Piyasa riskleri

• VUSA: Yoğunlaşma riski: Portföyün %30'dan fazlası birkaç teknoloji devindedir. Faiz artışları ve teknoloji balonlarına karşı hassastır.
• VGWD: Büyüme riski: Yüksek temettü ödeyen şirketler genelde yavaş büyür. Boğa piyasalarında teknoloji hisselerinin gerisinde kalma riski vardır.
• JEIP: Üst sınır (Cap) riski: Opsiyon satışı yaptığı için piyasa çok hızlı yükseldiğinde bu yükselişten tam faydalanamazsınız; getiriniz opsiyon primleri ile sınırlı kalır. Ayrıca aktif yönetim riski taşır.

4. Türkiye ve KKTC üzerinden alım yapılabilecek platformlar

Bu ETF'lerin hepsi Avrupa uyumlu (UCITS) olduğu için hem ABD hem de Avrupa borsalarında (LSE, XETRA, Euronext) işlem görürler. Türkiye'den şu yollarla alınabilir:

• Midas: En düşük komisyonlarla VUSA, VGWD ve JEIP gibi ETF'lere kolayca ulaşılabilir.
• Banka aracı kurumları: Garanti BBVA eTrader, İş Yatırım (Uluslararası Piyasalar), Ak Yatırım ve TEB Yatırım Prime gibi platformlar üzerinden yurt dışı hisse senedi hesabı açarak bu ETF'leri alabilirsiniz.
• PhillipCapital: Yurt dışı piyasalarda geniş işlem hacmi sunan kurumlardan biridir.
• Revolut Bank: AB Vatandaşları için kimlikle hesap açılarak yatırım hesabı aracılığıyla alınabilir.

Yurt dışı ETF'lerde iki tür kazanç üzerinden vergilendirilirsiniz:

A) Temettü (kâr payı) geliri:

• Beyan sınırı: 2026 yılı için yurt dışından elde edilen temettü geliri 22.000 TL'yi aşarsa, gelirin tamamını yıllık beyanname ile bildirmeniz gerekir.
• Mahsup imkanı: Eğer ETF'nin bulunduğu ülkede (örneğin İrlanda veya ABD) bir stopaj kesildiyse, bu tutarı Türkiye'de ödeyeceğiniz vergiden düşebilirsiniz.
• Vergi oranı: Artan oranlı vergi tarifesine tabidir (%15'ten başlar, gelire göre %40'a kadar çıkar).

B) Alım-satım (değer artış) kazancı:

• Beyan zorunluluğu: Temettünün aksine, alım-satım kazancında bir "istisna" veya "alt sınır" yoktur. 1 TL bile kâr etseniz beyan etmeniz gerekir.
• Maliyet endekslemesi: Enflasyona karşı ezilmemeniz için bir avantajınız var. Eğer alış ve satış tarihleri arasındaki Yİ-ÜFE artışı yüzde 10'un üzerindeyse, alış maliyetinizi bu oranda artırarak vergi matrahınızı düşürebilirsiniz.
• Kur farkı: Kazanç hesaplanırken hissenin dolar/Euro bazlı artışı değil, TL bazındaki karşılığına bakılır. Yani kağıt üzerinde döviz bazlı kâr etmeseniz bile kur yükseldiği için vergi çıkabilir.

Önemli not: "Para yurt dışında, Midas'ta veya Interactive Brokers'ta duruyor, çekmedim ki?" demeyin. Türk vergi mevzuatına göre kazanç, hesabınıza yattığı veya satış gerçekleştiği an "elde edilmiş" sayılır. Dolayısıyla bu ETF’lerde iki seçeneğiniz var. Temettü nakit dağıtımı yapan veya temettüyü size vermeden doğrudan fonun içine atan (accumulation).