Borç ve bütçe açığı bağımlılığı

Tehlikeli bir hale dönen iç borçlanma konusu, maalesef siyasi tartışmalarda odağa bir türlü oturmadı. KKTC’de Maliye’nin cari giderleri karşılamak için ilk iç borçlanması, 2020 yılında 100 milyon TL’lik Hazine Bonusu sevki ile oldu. Bu dönem, Pandemi vardı. Dönemin Maliye Bakanı Sayın Olgun Amcaoğlu iç borçlanmayı maaş ve ücretleri ödemek için gerçekleştireceklerini açıkladı. Ama şimdi Başbakan ve Maliye Bakanı, borçlanmanın nedeninin cari giderleri karşılamak için olduğunu açıklamıyorlar.
 Ciddi enflasyon nedeni ile insanların alım gücü düştü. Alım gücü düşen insanların hali ile maaşlarına reel artış değil ama kayıplarını karşılamak için Hayat Pahalılığı Ödeneği beklentileri oldu. Böylece HP Ödeneği ve Asgari Ücret Artışı tartışmanın odağına oturdu. Sendikaların, Muhalefetin, Medyanın ve hükümetteki UBP, DP, YDP partilerinin tabanları dahi, alım gücünün düşmesi yüzünden tepkisel davranışa girdiler. Ama hükümet, gündemine enflasyonu dizginlemeyi almadı.  
Ama UBP’sinin 2024’te yapılması öngörülen Kurultay’ında, Sayın Ünal Üstel’in, yeniden seçilmesi için HP ödeneğini popülizmin aracı yaptılar. UBP Maliye Bakanı Sayın Berova; 2023 Kasım ayında, Ocak 2024’te ödenecek olan HP Ödeneğinin % 48 olacağını ve 2024’te de dört ay sonra ödenecek HP ödeneğinin de %20 olacağını açıkladı. Bu şekilde enflasyonu kendi elleri ile beslediler. Bu açıklamalar olduktan sonra, enflasyon yaşanmış gibi, tüm mal ve hizmetlerin fiyatları misli ile arttı. Bu dönemde UBP ağırlıklı hükümetin Başbakanı, artan enflasyon nedeni ile zora giren insanlara dönük olarak; verildikten çok çok iki ay sonra anlamını yitiren HP ödenekleri ve Asgari Ücret artışlarının erimesi gerçeğini görmezden gelerek; “halkımızı enflasyona ezdirmeyeceğiz” söylemleri yaptı. Böylece enflasyonu dizginlemek gündemlerinde olmadı. Ama enflasyonu daha da azdırdılar. 
Arkasından da Cumhurbaşkanı seçimi nedeni ile popülist siyaset doruğa çıktı. Yüzlerce yeni istihdam, üst kademe yönetimlerine dur otur atama aldı başını gitti. Üstelik devletin sağlıkta, eğitimde gereken hizmeti verebilmesi ve tarım, sanayi, turizm ile esnafa destek olabilmesi için gideri de o nispette arttı.  Devlet gelirleri de bunları karşılayamaz duruma düştü. Bu bakımdan 2024 yılında bütçe açığı 9 milyar 598 milyon TL oldu. Ancak 2025 yılında bu bütçe açığı, 15 milyar TL’ye çıktı. 2026 yılı sonunda ise bütçe açığının 50 milyar TL civarında olacağı tahmin ediliyor. Yani KKTC, artan bütçe açığı bağımlısı oldu. Hükümette borç alma bağımlığına ulaştı. Örneğin 2026 yılının Ekim ayı sonuna kadar Hazine yüksek faizle 60 milyon TL iç borçlanma yoluna girdi. Bu öyle bir hale döndü ki iç borcu çevirmek anlayışı öne çıktı. Yani eski borcun, faizini ödemek için borçlanma, meziyet oldu.
Şimdi toplumun önündeki en büyük sorunlardan biri budur. Eğer bunları yaratanlar bu seçimlerde yine iş başına geçerse biliniz ki “bildikleri tek Evliyayı çağıracaklar.” Bu da baskılar ve devlet gücünü kullanarak maaş ve ücretleri baskılamak; reel sektörü, esnafı üreticiyi yeterince desteklememek olacak. 2027 yılı ve sonrasında büyük zorluklar olacak. Bunun halka olumsuz yansımasını engellemek, yaklaşan seçimlerde elimizdedir. Bunu yaratanları sandıkta cezalandırmak, değişim yapmak gerekir. 
 

YORUM EKLE

banner582

banner608

banner628

banner474