Yerel seçimler geldi, kapıya dayandı. Seçmenler sandıklara giderek oy kullanacak ve yeni belediye yöneticilerini belirleyecekler. Anladığım kadarıyla bütün başkanlar yeniden adaydırlar. Belediyeler birleşmesinin ve gelir artışının yarattığı olumlu havayı oya çevirerek görevlerine devam etmeyi tasarlıyorlar.
Bu durumda seçmenlerin karşısına, yapılan harcamalarının yerindeliğini kontrol etmek gibi bir görev çıkıyor. Belediye başkanı evlerinin önünden geçen yolu asfaltladığı için görevine devam mı etmeli yoksa belediye gelirlerini doğru ve etkili bir şekilde kullanmadığı için evine mi gitmeli?
Belediyelerin sayısı azaldı ama nüfusları ve alanları büyüdü. Bütçeleri de öyle… Bu durumda belediyelerin kurumsallaşmasının da artması, daha planlı çalışmaları ve daha önemli görevleri başarı ile yerine getirebilmeleri gerekir. Kapının önünü asfaltlayarak oy toplama dönemi artık sona ermeli!
Zaten önemeli sorunlarımız var. Çöpümüzü yönetemiyoruz. Eğitim kurumları dökülüyor. En azından yaşlı bakımı ve ilk aşama sağlık hizmetleri daha iyi olmalı. Belediyeler bunlara katkı yapabilecek duruma geldi. Bu katkıyı yaptılar mı?
Sağlıksız da olsa ekonomi büyüdü… Belediyelerin merkez mekanları birer alış-veriş merkezi oldu. Buraları cazip ve kolay erişilebilir olmalı ki beldedeki esnaflar iş yapabilsin. Belediyeniz bu alanlara gerekli yatırımı yaptı mı?
Bu katkıların yapılıp yapılmadığını veya gelecekte yapılabilip yapılamayacağını seçmen değerlendirecek.
Seçmenler bu değerlendirmeyi yaparken elbette çeşitli yollar ve yöntemler kullanacaklardır… Kendilerine göre… Kimisi adayların saçına bakacak; kimisi başına… Ama belediyenin hesabını görmek isteyenler de olacak. Onların elde edecekleri bulgular saça-başa bakarak oy vermeyi düşünenleri bile etkileyecek.
Başlıca görev Sayıştay’a düşüyor. Yasalarla korunan bağımsız ve üst bir kurul olan Sayıştay’ın denetçilerinin çeşitli belediyelerde yaptıkları denetimler olduğunu biliyoruz. Kuşku duydukları faturaları esnaftan doğrulatmaya çalıştıkları bile biliniyor. Ortada böyle bir çalışma varsa bunun sonuçları seçimden önce halkın bilgisine getirilmek durumundadır.
Sayıştay Başkanı, “seçim geçsin de sonra” diyerek seçime etki etmemeyi düşünüyorsa sorumluluktan kaçıyor demektir. Olmaz!
Belediyeler birer kamu kurumu olarak gelirlerini bütçelerine göre harcamak durumundadırlar. Bütçeler Belediye Meclisi’nden geçer ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanır; uyulması zorunludur. Belediyelerin gelir-gider tablolarının yıllık bütçelerinin ve gerçekleşme rakamlarının İçişleri Bakanlığı aracılığı ile Bakanlar Kurulu’na bildirilmiş olması gerekir. Bütçelerin ve daha önemlisi gerçekleşme raporlarının yayınlanması da halkın seçimini somut verilere dayandırmasına yardımcı olacaktır. İçişleri Bakanı da sorumluluk almalıdır.
Kamusal yönetim mekanizması seçmenlerin eline bulgular vermeli; belediyelerinin harcamaları ve bunların yasalara uygun olarak yapılıp yapılmadığı tam da bu süreçte halkın bilgisine getirilmeli… Yurttaşlar da oylarını kamusal sorumluluk alarak kullanmalı…