Göbeklitepe’nin sırrı


Göbeklitepe

Geçen yüzyılın dünyadaki en önemli arkeolojik keşfi olan Göbeklitepe’ye yaklaştığınızda dönüp geriye bakarsanız Toros Dağları’nın eteklerinden başlayıp Suriye hududuna kadar uzanan Harran Ovası’nı görürsünüz. 
İnsanların hayatlarını avlayarak ve toplayarak idame ettirdikleri çağlarda uluslar, devletler, sınırlar yoktu. 
Harran Ovası olarak bildiğimiz yer, Fırat ve Dicle nehir sisteminin içerisinde buralardan başlayıp bugünkü Suriye’yi de içine alarak Irak’ın bittiği yere kadar uzanıyordu. 
Arkeologlara göre, iklimin uygun, toprakların bereketli olduğu bu bölge medeniyetin doğduğu yerdir. Akatlar, Sümerler, Babil ve Asur medeniyetleri buralarda filizlendi. Zaman konsepti, matematik, tekerlek, haritacılık ve yazı gibi dünyayı değiştiren buluşlar burada yapıldı.

Arkeologlara göre, dünyanın ilk tapınağı olan Göbeklitepe de varlığını bu ovaya borçludur. 
Urfa şehrinin 18 kilometre kuzey doğusunda yer alan ören yeri, yuvarlaklar içerisine oturtulmuş boyları üç ile altı metre arasında değişen, T biçimindeki 10-12 dikilitaşın bulunduğu bir alandır.
Milattan on bin yıl önce dikilmesine başlanan bu sütunların üzerine işlenmiş ceylan, yılan, tilki, aslan gibi hayvan figürleri ve ne anlama geldiği bilinmeyen soyut semboller var. 
Göbeklitepe, eğer arkeologların tahminleri doğru ise, insanın yerleşik hayata geçtiği ve uygarlık olgusunun başladığı yerdir. 
Neden burası? 
Burada toprak o kadar bereketli, av hayvanı ve yenecek bitki -yabani mercimek, buğday, siyez buğdayı, arpa, nohut ve bezelye– o kadar boldu ki göçebeliği bırakıp yerleşmeyi daha uygun buldular.
Gıda depolamayı, ehlileştirmeyi, ekip biçmeyi öğrendiler.
Genel kanaat, Göbeklitepe’nin Harran Ovası’nda bu işleri beceren insanların bir araya gelip inşa ettiği tapınak olduğudur. Arkeologları bu düşünceye sevk eden Göbeklitepe’nin bir yerleşim yeri olduğuna dair hiçbir emare bulunmamasıdır. 
Göbeklitepe’yi meydana getiren taş sütunlar ve bu sütunları yapmak için kullanılan taş aletler gün ışığına çıktı, ama buluntular arasında bunların neden ve hangi amaçla orada olduğuna dair bir iz yok. 
Bir başka ve daha da büyük bir muamma var: Tapınak olarak nitelendirilen büyük sütunlu yerler, yüzlerce yıl kullanıldıktan sonra üstü kapanarak gömüldü. Alanın daha dar bir bölümüne dikilen daha küçük sütunlar kullanılmaya devam edildi. Tahminen iki bin beş yüz yıl kullanıldıktan sonra burası da terk edildi.
Bunun da sebebi meçhul.

Ören alanının büyük bir kısmı daha kazılmadığı için oralarda ne olduğu ve bize ne anlatacağı bilinmiyor. Ama ne anlatırsa anlatsın Göbeklitepe’nin nasıl bir insan topluluğu tarafından hangi amaçla kurulduğunu ve neden üstünün örtülüp terk edildiğini hiçbir zaman öğrenemeyeceğiz.
Göbeklitepe’yi inşa eden avcı ve toplayıcılar yazının ve tekerleğin icadından altı bin yıl önce, çanak çömlek yapımının ve metal işlemenin bilinmediği Taş Devri başlarının insanlarıydı. Arkeologlar bu çağda insanın ortak bir dini inanca ve anıtsal eserler yaratacak örgütlenmeye sahip olmadığını sanıyordu. 
Ama öyle değilmiş… 

Perşembe: 
Kelaynaklar: Bolluk ve Yok Oluş.

YORUM EKLE
YORUMLAR
Aciz Yönetim
Aciz Yönetim - 2 ay Önce

Ardalar, törkişler, mörkişler cirit atıyor. Yorumlar pislik içinde. Siteyi lağım götürüyor. Evet bu spammer'ların yaptığı terbiyesizlik eyvAllah. Ancak diyalog yönetiminin yaptığı ondan da büyük bir kabahat. İnsan sitede asgari bir denetim yapar. Sen sabahtan akşama kadar yok kıbrıslıların hepsi memur oldu, yok belediye çalışmıyor, hiçbir şeyimiz doğru düzgün çalışmıyor de, ama kendi evini temiz tutmaktan aciz bir şekilde yaşa. Önce diyalog denen yapıyı bu rezilliklerden, bu ahlaksız "spammer"lardan kurtarın, sonra atıp tutarsınız. En azından tutarlı olun.

Ilker Cankara
Ilker Cankara @Aciz Yönetim - 1 ay Önce

Törkişler, mörkişler ne demektir?????? Ne kadar terbiyesizce bir hitap tarzi bu??????

Hasan Nuri
Hasan Nuri - 2 ay Önce

Sayın Kadri, dibe vurmuş KKTC de siz de mi batıyorsunuz acaba ! Arabanızı reklam verecek başka yer mi bulamadınız ! Arabanızı ,Evinizi , Çadırınızı Sayın Münir’in yorumlarında değil de bir gazetede ilan vermeniz daha iyi olmaz mı !!

Ahmet
Ahmet - 2 ay Önce

Sizin yazınız da Göbeklitepe'nin sırrını aydınlatan bir ışık yansıtmadı, maalesef.

Ege’de Bir Sahil Kasabası
Ege’de Bir Sahil Kasabası - 2 ay Önce

“Yerleşik hayat” ve “uygarlık kelimeleri hep yan yana anılıyor. Daha önce yine bu köşede bahsettiğim Engin Geçtan’ın “Hayat” adlı kitabında, tarihçi Will Durant’ın “yaban” olarak adlandırdılan toplum ve toplulukları da uygar olarak kabul ettiğini yazar ve ekler: “Çünkü bir yaban da yaşamını en iyi şekilde sürdürebilmek için geliştirdiği ekonomik, politik, zihinsel ve ahlaki alışkanlıkları ve kurumlarıyla, kabilesinin taşımakta olduğu geleneksel mirası kendinden sonraki kuşağa aktarır.”

eyyup Ocak
eyyup Ocak - 2 ay Önce

Acaba Metin Münir ne düşünüyordur dediğim konulardan biri hakkında daha yazı kaleme almanıza mutlu oldum. Umarım belli aralıklarla bu konuda yeni gelişmeler olduğunda bizimle görüşlerinizi paylaşmaya devam edersiniz. Saygılarımla...

Ruh İkizi
Ruh İkizi - 2 ay Önce

Kavimler bir bir yok olmuş. Sebepler rivayet.
Küresel ısınma gerçek...Teşekkürler Üstadım.

m.şakir
m.şakir @Ruh İkizi - 2 ay Önce

Bayramda Göcek'te soğuktan donduk. Şu küresel ısınma olsa da denize girsek diye dua ettik. Ama netice sıfır !

Faruk Ercan
Faruk Ercan - 2 ay Önce

Çok teşekkürler MM. Sağlıcakla yaşayın.

kadri
kadri - 2 ay Önce

2008 model fiat albea aracımı yeni bir araç alacağım için satıyorum. 1.4 fire active modeldir, benzin ve lpg lidir. Manuel vitesli, sorunsuzdur. fiyat 105 bin tl dir. lütfen pazarlık teklif etmeyiniz. lefkoşa surlariçinde dükkanım var. isteyen gelsin hem çayımı kahvemi içsin hem de iki çift laf etmiş oluruz. ayrıca daha önce kampta taş çatlasa 2-3 kere kullandığım çadırım mevcuttur. ilgilenenler olursa onunla ilgili ayrıca bilgi veririm. hayırlı günler. not: evimin odasını da kiralamayı düşünüyorum. belki ihtiyacı olan varduır. haber ederseniz konuşuruz. buradan yazarsanız talebe göre iletişim bilgilerimi verecem. talep yoksa vermeme gerek yok.

kadri
kadri @kadri - 2 ay Önce

valla rum bir kardeşimiz bu kişi galiba. rumca bilmediim için arayamam. ama demek 2 ülke birleşse falan ya da metin abinin dediği gibi kapılar açılsa aracımızı da satabilecez. valla bu iş aklıma yattı.

Χαρίκλεια
Χαρίκλεια @kadri - 2 ay Önce

Θα ήθελα να αγοράσω το αυτοκίνητό σας. Αλλά πρέπει να πάρω πίστωση από την τράπεζά μου. Παρακαλώ καλέστε αν είναι δυνατόν για να με βοηθήσετε στο 22333233

kadri
kadri @kadri - 2 ay Önce

baktım isteyen istedğini yazıyor ben de ilan yazayım dedim yanlışmı yaptım?

m.şakir
m.şakir @kadri - 2 ay Önce

Bende de Reno Maybah var. Meraklısına.


banner471

banner472