Gün içinde farkında olmadan defalarca başımızı öne eğiyoruz. Telefona bakarken, bilgisayar karşısında çalışırken, tabletle vakit geçirirken… Gün bitiyor ama boynumuzun neredeyse hiç dinlenmediğini fark etmiyoruz. İşte bu alışkanlıkların bir sonucu olarak son yıllarda sıkça duyduğumuz bir kavram var: teknoloji boynu.
Teknoloji boynu, başın uzun süre öne eğik pozisyonda kalmasıyla boyun, omuz ve sırt bölgesinde oluşan kas-iskelet sistemi sorunlarını tanımlamak için kullanılıyor. Normal duruşta baş, omurganın üzerinde dengeli bir şekilde durur ve boyun kasları bu yükü rahatlıkla taşır. Ancak baş öne doğru her eğildiğinde, boyun omurlarına binen yük ciddi şekilde artar. Bilimsel çalışmalar, başın yaklaşık 45–60 derece öne eğilmesi durumunda boyun bölgesine binen yükün 20 kilogramın üzerine çıkabildiğini gösteriyor. Bu da kasların ve eklemlerin uzun vadede zorlanması anlamına geliyor.
Bu yük artışı zamanla boyun ağrısı, omuzlarda sertlik, sırtın üst kısmında yanma hissi ve sık tekrarlayan baş ağrılarıyla kendini göstermeye başlar. Bazı kişilerde sabahları boyun tutulması, gün içinde hareket kısıtlılığı ya da kola yayılan ağrılar da tabloya eklenebilir. Uzun süre devam eden yanlış duruşlar, boyun düzleşmesi ve disk problemleri gibi daha ciddi sorunlara zemin hazırlayabilir.
Klinikte bu şikâyetlerle artık çok daha genç yaşlarda karşılaşıyoruz. Eskiden masa başı çalışanlarda gördüğümüz boyun ağrıları, bugün öğrencilerde ve hatta çocuklarda bile karşımıza çıkıyor. Bunun en önemli nedeni, teknolojiyle geçirilen sürenin artmasıyla birlikte hareketin azalması ve duruş farkındalığının kaybolması.
Teknoloji boynunu tamamen hayatımızdan çıkarmak mümkün değil. Ancak etkilerini azaltmak bizim elimizde. Telefonu ve ekranları göz hizasına yaklaştırmak, uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, belirli aralıklarla ayağa kalkıp hareket etmek boyun üzerindeki yükü ciddi şekilde azaltır. Gün içinde yapılacak kısa germe ve kuvvetlendirme egzersizleri ise kasların dayanıklılığını artırarak ağrı riskini düşürür.
Vücudumuz yanlış alışkanlıklara bir süre sessizce uyum sağlar. Ancak ağrı başladığında, aslında uzun zamandır sinyal verdiğini fark ederiz. Teknoloji boynu da tam olarak böyle gelişir. Küçük duruş değişiklikleri ve farkındalık, gelecekte oluşabilecek büyük sorunların önüne geçebilir.
Unutmamak gerekir ki teknoloji hayatımızı kolaylaştırırken, bedensel sınırlarımızı da zorlayabilir. Bu nedenle bugün kısa bir durup duruşunu kontrol etmek, ekranına bakarken başının ve omuzlarının konumunu fark etmek iyi bir başlangıç olabilir. Teknolojiyi bilinçli kullanmak, bedenimizi dinlemek ve düzenli hareket etmeyi yaşamın bir parçası haline getirmek, uzun vadede sağlıklı bir boyun ve omurga için en etkili yaklaşımdır.
