Ülke turizm sektöründe eski ezberlerden yeni trendlere yolculuk şart

​Akdeniz’in ortasında köklü bir tarih, eşsiz bir doğa ve bu anlamda devasa bir potansiyel barındıran Kuzey Kıbrıs, küresel turizm literatürünü kasıp kavuran alternatif turizm modellerine bir türlü tam anlamıyla entegre olamıyor.

Dünyada turist profili; sağlık ve ileri yaş turizminin sunduğu dinginliğe, MICE (kongre ve toplantı) turizminin yüksek harcama gücüne, su altı dalgıçlığı ve doğa yürüyüşlerinin macera arayışına kayıyor. İnanç ve arkeoloji turizminde St. Barnabas’tan Kara İncil efsanelerine, Lefke Nakşibendi Dergahı’ndan Apostolos Andreas’a uzanan zenginlikler; gastronomi, rüzgar sörfü ve eko-agro turizm fırsatlarıyla birleştiğinde adayı bir çekim merkezine dönüştürmeliydi. Ancak rakamlar ve sahadaki gerçekler farklı bir hikaye anlatıyor.

Dünya ile kıyaslandığında inanılmaz maliyetler

​Kuzey Kıbrıs’ın alternatif turizm kulvarında ivme yakalayamamasının arkasında, sektörün belini büken birçok temel yapısal ve ekonomik bariyerler yer alıyor.

Bu tıkanıklığın ilk ve en büyük nedeni; adaya erişimi kısıtlayan ve doğrudan rekabet gücünü kıran ulaşım maliyetleri.

Direkt uçuş kısıtlamaları ve uçak bileti fiyatlarındaki artış, adayı potansiyel ziyaretçiler için henüz yolun başındayken pahalı bir destinasyon haline getiriyor. Son yaşanan Gemi faciası ile deniz yolculuğu türbülans geçiriyor .

Personel ve enerji maliyetleri güneyden yüksek

​Ulaşım krizine, ada içi işletme şartlarının getirdiği ağır yükler ekleniyor. Personel ve enerji maliyetlerinin aşırı yüksekliği, otel ve tesislerin operasyonel giderlerini zirveye taşıyor. Bu durum doğrudan konaklama fiyatlarına yansıyor; oda başı maliyetlerin yüksekliği, işletmelerin fiyat esnekliği yakalamasını imkansız kılıyor.

Fiyatlar yüksek kalmak zorunda kalırken, turistin adada harcama yapacağı çeşitlendirilmiş alanların eksikliği ciddi bir tezat oluşturuyor. Sonuç mu? Sektörün en kritik performans göstergelerinde (KPI) yaşanan sert düşüş.

Key Performans Indicator ( Anahtar performans belirleyici faktörler

RevPAR (Kullanılabilir Oda Başı Gelir) ve RevPAG (Misafir Başı Gelir) oranları beklentilerin son derece altında seyrediyor.

Yani oteller oda başı yüksek harcama ve maliyetlerle çalışmak zorunda kalırken, adaya gelen misafirin nitelikli ve çeşitli turizm aktivitelerine harcadığı bütçe yani toplam katma değer düşüyor. Turist genelde tesise kapanıyor; zengin gastronomi rotaları, su sporları, eko-köy deneyimleri veya inanç turları ekonomiye çarpan etkisiyle dönemiyor. Aslında paydaşlar bunların tanıtım ve reklamını da istenilen seviyede yapamıyor. Birçok turist adanın kuzeyinin bu gibi zenginliklerinden gerçekten de habersiz.

Kuzey Kıbrıs kabuğunu nasıl kırabilir?

​Kuzey Kıbrıs’ın turizm destinasyonu olarak kabuğunu kırabilmesi için şans oyunları sektöründe izlenen stratejileri özellikle kaliteli misafir çekme, CRM ve misafir sadakati oluşturarak repeat ( tekrarlayan ) turist hamlelerini gerçekleştirmesi şarttır.

Ancak alternatif turizm modellerini hayata geçirmek, sadece bu potansiyelin yarattığı strateji ile gerçekleşmez.

Ulaşım ve enerji maliyetlerinde devlet destekli radikal adımlar atılmadıkça, oda başı maliyet baskısı azaltılıp RevPAG değerini artıracak bütünleşik bir destinasyon yönetimi kurgulanmadıkça; KKTC dünya turizm literatüründeki trendleri yalnızca uzaktan izlemeye devam edecektir.

Birleşmiş milletler Dünya Turizm örgütü ( UNWTO ) Eski Genel Sekreteri Ürdün kökenli Amerikalı Duayen Turizmci Taleb Refai’nin Fransa’da AMFORHT ( Dünya Turizm Eğitim ve Konaklama Birliği ) 2019 yılında şahsım Başkan Yardımcısı iken bir toplantıda bana Söyledikleri hâlâ aklımda. “ Dünya sizi iki sektörde takip ediyor ama farkında değilsiniz Prof. İsmet . Casino ve Eğitim alanındaki başarılarınızı iyi koruyun onlara gözünüz gibi bakın.

 “Ne diyeyim ; Bilmem anlatabildim mi !