ABD ve İran heyetleri, iki ülke arasındaki gerginliği İsviçre'nin Cenevre kentinde masaya yatırdı. Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, dünkü müzakerelerin sona erdiğini ve önemli mesafe kat edildiğini söyledi.
ABD ile İran arasında Cenevre'de yapılan üçüncü tur görüşmeler sona erdi.
ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katıldığı görüşmelerde, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi iki taraf arasında mekik dokuyarak mesajları iletti.
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ABD ile İran'ın görüşmelerde önemli mesafe kat ettiğini söyledi. Heyetlerin ülkelerinde istişare ettikten sonra yenide masaya oturacak.
Ummanlı bakan, teknik düzeyde görüşmelerin gelecek hafta Avusturya'nın başkenti Viyana'da yapılacağını belirtti.
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, İran ile ABD arasında dün başlayan nükleer müzakerelerin üçüncü turundaki çalışmaların titizlikle devam ettiğini, müzakerecilerin, yeni ve yaratıcı fikir ve çözümlere açık olduğunu belirtti.
Bakan Busaidi, görüşmede, İran tarafının görüş ve önerilerinin yanı sıra ABD müzakere heyetinin Tahran'ın nükleer programının temel unsurlarının ele alınmasına ilişkin soru ve yanıtları ile bu önemli dosyada teknik ve denetim boyutları da dahil olmak üzere istenen anlaşmanın sağlanması için gerekli güvenceleri gözden geçirdi.
Çalışmaların titizlikle ve yapıcı bir atmosferde devam ettiğini kaydeden Ummanlı Bakan, İran ve ABD heyetlerinin, benzeri görülmemiş bir şekilde yeni ve yaratıcı fikir ve çözümlere açık olup, ilerlemeyi destekleyen ve sürdürülebilir güvencelerle adil bir anlaşmaya varılmasını sağlayan koşullar oluşturduğunu aktardı.
Müzakere masasında neler var ?
ABD ve İran'ın Cenevre'deki görüşmelerde masaya getirdikleri şeyin başında nükleer konusu var. ABD İran'dan Fordow, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesislerini kapatmasını ve zenginleştirilmiş tüm uranyumunu ABD'ye teslim etmesini talep ediyor. Washington tarafı ayrıca İran'la yapılacak bir nükleer anlaşmanın süresiz olmasını istiyor.
Washington'un bu taleplerine karşılık Tahran da uranyum zenginleştirilmesini yüzde 1.5'e düşürmeyi ve birkaç yıl zenginleştirilmenin durdurulmasını öneriyor.
İran, Uranyum zenginleştirme hakkında ısrarcı olan İran, ABD'yi yatıştırmak için uranyumu seyreltmenin yanında uranyumu İran merkezli bir Arap-İran konsorsiyumu aracılığıyla işlemeyi teklif ediyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın şimdilik uranyum zenginleştirmediğini söylerken, balistik füze programı için, “Kıtalararası balistik füze geliştirmeye çalışıyorlar. Buna ne kadar uzaktalar o konuda spekülasyonda bulunmayacağım. İran’ın balistik füzeleri görüşmeme konusu daki ısrarı büyük, büyük bir sorun.” dedi.
Tahran yaptırımların kaldırılmasını istiyor
Müzakere sürecinde Tahran yönetimi, yaptırımların kaldırılması ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması karşılığında yeni tavizler sunacağını belirtirken, Washington tarafı ise nükleer programın yanı sıra balistik füze altyapısının da bölge istikrarı için ele alınması gereken temel bir sorun olduğunu savunuyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Dini Lideri Ali Hamaney’in kitle imha silahlarını yasaklayan fetvasına dayanarak nükleer silah geliştirmeyeceklerini taahhüt etse de, ABD tarafı, İran içindeki uranyum zenginleştirme faaliyetlerini nükleer silaha giden bir yol olarak görüyor. İki taraf arasındaki derin görüş ayrılıkları, özellikle yaptırım muafiyetlerinin kapsamı ve uygulama sıralaması noktalarında düğümlenmeye devam ediyor.
