05
Tem 2020
Gün ‘Savunma mesleği’ne sahip çıkmak günüdür

Bilindiği gibi, avukatlık ‘'kamu hizmeti'' özelliği taşıyan bir ‘'serbest'' meslektir. Avukatlığın bir ‘'kamu hizmeti'' sayılması, avukatların devletin temel hukukî işlevlerinden biri olan ‘'yargı(lama)''...

MAKALEYİ OKU
28
Haz 2020
Türkiye Kürt sorununu çözmeden özgürleşemez

Türkiye'de devletin birlik-bütünlüğü ve bekâsı ile milletin birlik-bütünlüğü ve bekâsı, aralarındaki uzlaşmaz görünen görüş ayrılıklarına rağmen, laikçilerle dincileri birleştiren önceliklerdir. Esasen, ‘'devletçilik''...

MAKALEYİ OKU
21
Haz 2020
Bir ‘çıkış stratejisi’?

Türkiye epey bir zamandır ziyadesiyle sıkışmış bir durumda. Mevcut sistem kurumlarından insan malzemesine kadar akla gelebilecek hemen hemen her alanda dramatik bir iflâsı yaşıyor. O kadar kapsamlı bir iflâs manzarasıyla karşı karşıyayız...

MAKALEYİ OKU
14
Haz 2020
De Tocqueville ve Demokratik Despotizm

‘'Demokratik Uluslar Ne Tür Bir Despotizmden Korkmalıdırlar.” Bu, Alexis de Tocqueville'in ünlü Amerika'da Demokrasi adlı kitabının 2. Cildinde yer alan bir bölüm başlığıdır (Democracy in America, II, 1961, 378-84). Düşünürün...

MAKALEYİ OKU
07
Haz 2020
Aydın ve entelektüel

Türkçede ‘'aydın'' ve ‘'entelektüel'' kelimeleri genellikle aynı anlamda kullanılmaktadır. Buna göre, aydın ve entelektüellerin ayırt edici özelliği bunların okuyan-yazan, kültürlü ve düşünen kişiler...

MAKALEYİ OKU
31
Mayıs 2020
Barış ve adalet: Hangisi önce gelir?

Günümüzün önde gelen özgürlükçü düşünürlerinden Chandran Kukathas ‘'Liberal Takımadaları'' (Liberal Archipelago, 2003) adlı baş eserinde ve başka bazı yazılarında, ısrarla, siyaset felsefesinin ele alması gereken asıl...

MAKALEYİ OKU
24
Mayıs 2020
Demokrasiyi kilitleyen düşman kardeşler 

Çeyrek yüzyıl önce kaleme aldığım 'Alternatif Fobiler: Din ve Demokrasi” başlıklı yazıyı şöyle bitirmiştim: 'Sonuç olarak, Türkiye'de demokrasinin en temel açmazı, yukarıda işaret edilen iki-yönlü kıskaçtan bir türlü...

MAKALEYİ OKU
17
Mayıs 2020
‘’Özerk kurumlar’’ mı dediniz?

Liberal-demokratik rejimlerin gayet anlamlı sembolleri bunlar: parlamento, özerk kurumlar, bağımsız yargı.  Parlamento, toplumun demokratik temsilcilerinin kamusal meseleleri halka açık bir şekilde tezekkür edip karara bağladıkları yer;...

MAKALEYİ OKU
11
Mayıs 2020
Rejim kavramları

Günlük dilde siyasî rejimlerle ilgili terim ve sıfatlar çoğu zaman yanlış kullanılmaktadır. En azından Türkiye'de bu konuda akademik dil de maalesef yeterince özenli değildir; zaman zaman sosyal bilimcilerin bile bu kavramları gelişigüzel...

MAKALEYİ OKU
03
Mayıs 2020
Sorun Diyanet İşleri Başkanlığı’nın varlığıdır

Diyanet İşleri Başkanı'nın geçen haftaki Cuma hutbesi başta LGBT topluluğu olmak üzere pek çok kesimin tepkisini çekti. Tepki özellikle Başkanın şu sözlerine yönelikti: 'İslam, zinayı en büyük haramlardan kabul ediyor. Lutiliği,...

MAKALEYİ OKU
26
Nis 2020
Kültür ve özgürlük

Nobel Edebiyat Ödülü sahibi ünlü romancı Mario Vargas Llosa 2001 yılında Foreign Policy dergisinde yayımlanan ‘'Özgürlük Kültürü'' başlıklı denemesinde şöyle yazıyor:  ‘'Kültürlerin bize öğrettiği en...

MAKALEYİ OKU
19
Nis 2020
23 Nisan’dan 24 Nisan’a

Önümüzdeki günlerde modern Türkiye'nin tarihindeki iki önemli ama karşıt-anlamlı olay art arda gündeme gelecek: Kimilerimiz 23 Nisan'da Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşunu (1920) kutlarken, kimilerimiz -ve kimileri- de 24 Nisan'da...

MAKALEYİ OKU
12
Nis 2020
Siyasî tahakküm ve iktidar tutkusu

John Locke ünlü Sivil Yönetim Üstüne İkinci İnceleme adlı eserinde, insanlığın devletli toplumdan önceki ‘'tabiat hali''ni sadece ‘'özgürlük''le değil, siyasî ‘'eşitlik''le de tanımlamıştı....

MAKALEYİ OKU
05
Nis 2020
Türkiye'nin hukukî modernleşmesi

Bugün bazı yazılarımda kullandığım ''hukukî modernleşme'' terimiyle neyi kast ettiğimi Türkiye'nin tecrübesiyle bağlantılı olarak açıklamak istiyorum. Hukukî modernleşmenin bir anlamı ''tedvin''...

MAKALEYİ OKU
29
Mar 2020
Yeni gündem maddemiz: Medenilik 

Bir süredir içinde bulunduğumuz olağanüstü şartlar sona erdiğinde yine ülkenin kalıcı gündemiyle baş başa kalacağız. Daha önce bu gündemin ana başlıklarını ''özgürlük, adalet, barış ve refah'' olarak özetlemiştim....

MAKALEYİ OKU
22
Mar 2020
Kriz zamanlarında tehlikeli eğilimler

Malum, bugünlerde Coronavirüs salgını bütün dünyayı, bu arada ülkemizi de eşine az rastlanır bir krizle karşı karşıya bırakmış bulunuyor. İnsanlık neredeyse bir bekâ sorunu yaşıyor.  Tabiî, hemen aklımıza özgürlük-güvenlik...

MAKALEYİ OKU
15
Mar 2020
Adam Smith’e saygı

Geçen 9 Mart günü Adam Smith'in ünlü ‘'Ulusların Zenginliği'' (1776) adlı eserinin yayımının 244. yıldönümü idi. Adam Smith (1723-1790) modern iktisat biliminin kurucusu sayılan bir ‘'İskoç Aydınlanması''...

MAKALEYİ OKU
08
Mar 2020
Yeniden toplum olmaya ihtiyacımız var

Türkiye'nin son yıllarda uğradığı değişimin birçok sorunlu yanı olduğu muhakkak. Ancak, hepimiz neredeyse tamamiyle siyasete odaklandığımız için, genellikle sadece bu alanda ortaya çıkan sorunları görüyoruz: Tek kişinin keyfî yönetimi,...

MAKALEYİ OKU
01
Mar 2020
Geçen bir yıldan kalanlar

Bu gazetede çıkan ilk yazımın üstünden bir yıl geçti. Okuyucularımın fark etmiş olabilecekleri gibi, yazılarımda esas olarak daha önceki fıkra yazarlığı tecrübelerimde de izlediğim yöntemi izlemeye çalıştım: güncel olayları sadece...

MAKALEYİ OKU
23
Şub 2020
Fren ve denge, adalet ve yargı

Yargı liberal-demokratik rejimlerin kilit kurumudur. Bu tür rejimlerde yargının başlıca iki işlevi vardır. İlk olarak, yargı, rejimin güç ve yetki konfigürasyonunda ‘'fren ve denge'' mekanizması olarak yer almak suretiyle siyasî...

MAKALEYİ OKU
16
Şub 2020
İktidar koalisyonu çatırdıyor mu?

Ekim 2017 tarihli bir yazımda, Erdoğan'ın iktidarının dayandığı koalisyonun çatırdaması yoluyla güç dengesinin Reis'in aleyhine dönmesi ihtimaline işaret ederek şöyle yazmıştım: ''Bana öyle geliyor ki, bu koalisyonun...

MAKALEYİ OKU
09
Şub 2020
Türkiye iflasın eşiğinde

Bugün itibariyle Türkiye'de devlet tıkanmış ve hatta iflasın eşiğine gelmiş bulunuyor. Hem içte hem de dışta… Kelimenin çağrıştırabileceği gibi sadece malî bir iflâsı kast etmiyorum. Siyasî, idarî, iktisadî kavramlarının ima...

MAKALEYİ OKU
02
Şub 2020
İfade özgürlüğüne gerçekten inanıyor muyuz?

İfade özgürlüğü konusunda Türkiye'de tam bir ikiyüzlülük yaşanıyor. Neredeyse herkes ifade özgürlüğünün vazgeçilmez değerde olduğunu ve genel bir temel hak teşkil ettiğini söylüyor veya en azından buna inandığı görüntüsü...

MAKALEYİ OKU
26
Oca 2020
Hukuk geri gelecek mi?

Hukuk, toplum olarak var olmanın zorunlu bir şartıdır. Eski bir Latin vecizesinde dendiği gibi, ‘'Nerede toplum varsa, orada hukuk da vardır.''  Onun için, bir toplum için hukukun yokluğu herhangi bir eksiklik değil, onun insanca...

MAKALEYİ OKU
23
Oca 2020
Komploculuğa ve bilgisizliğe yatırım çıkmaz yoldur

Son yıllarda Türkiye'de siyaset yapma tarzına ârız olan, birbiriyle ilişkili iki yönelim özellikle dikkat çekiyor. Bunlardan biri, kitlelerin bilgisizliğine diğeri ise komplocu mantığına yatırım yapmaktır. Popülizm de bu ikisini birbirine...

MAKALEYİ OKU
19
Oca 2020
Komploculuğa ve bilgisizliğe yatırım çıkmaz yoldur

Son yıllarda Türkiye'de siyaset yapma tarzına ârız olan, birbiriyle ilişkili iki yönelim özellikle dikkat çekiyor. Bunlardan biri, kitlelerin bilgisizliğine diğeri ise komplocu mantığına yatırım yapmaktır. Popülizm de bu ikisini birbirine...

MAKALEYİ OKU
12
Oca 2020
Vicdan kanunun alternatifi değildir

Cumhurbaşkanı bir konuşmasında şöyle diyor: ‘'Geçenlerde bir namussuz bir alçak kızımızın yüzüne kezzap atıyor. Mahkeme 13 yıl ceza veriyor. Kızımızın gözü gidiyor. Kanunun en yüksek oranı bu. Şimdi diyorum ki ben de, bunu...

MAKALEYİ OKU
05
Oca 2020
Siyasî özgürlük ve iktisadî özgürlük

Çoğu kimse farkında olmasa da, siyasî özgürlükle iktisadî özgürlük aynı gerçeğin iki farklı görünümü ve dolayısıyla birbirinin tamamlayıcısıdırlar. Çünkü bunların her ikisi de ‘'özgürlük'' temel değerinin...

MAKALEYİ OKU
29
Ara 2019
Modernlik insanoğlunun iyi arayışının sonu değildir

Modernlik daha önce de hiç eleştirilmemiş değildi ama özellikle son on yıllarda postmodern söylemin düşünce ve kısmen de bilim dünyasında etkili olmaya başlamasıyla birlikte bu eleştiriler hem arttı, hem de daha sistematik hale geldi. Aslına...

MAKALEYİ OKU
22
Ara 2019
AKP tecrübesinden çıkarılacak siyaset dersleri

Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 17 yıllık iktidarının –bakış açınıza göre- ‘'hayal kırıklığı''yla veya ‘'fiyasko''yla sonuçlanmasından herkesin, bu arada kurulma aşamasındaki yeni partilerin de alacağı...

MAKALEYİ OKU
15
Ara 2019
İnsanlar niçin liberalizme koşmuyor?

Liberallerin çoğuna anlaşılabilir gelmeyen bir olgu var: ‘'Uygarlığımızın da temellerini oluşturan bireysel özgürlük ve özerklik; herkesin özgürlük ve dokunulmazlık temel haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayanan hür bir siyasî...

MAKALEYİ OKU
08
Ara 2019
İnsan hakları haftasında kültürel haklar

 ‘'İnsan hakları'' derken hukukî olmaktan önce ahlâkî bir kategoriyi kast ediyoruz. İnsan hakları kişilerin şu veya bu toplum veya kültürün mensupları yahut bir hukukî ilişkinin tarafları olarak değil de insanlar olarak...

MAKALEYİ OKU
05
Ara 2019
Devletten geçinmek

Devlet yönetiminin halkın rıza ve onayına dayanmasından, ‘'demokrasi''den filan sitayişle bahsetmemize bakmayın, aslında devletlerin varlığı biz yönetilenlerin istek ve irademizden bağımsızdır. Devletler ne sözleşmeci teorisyenlerin...

MAKALEYİ OKU
01
Ara 2019
Devletten geçinmek

Devlet yönetiminin halkın rıza ve onayına dayanmasından, ‘'demokrasi''den filan sitayişle bahsetmemize bakmayın, aslında devletlerin varlığı biz yönetilenlerin istek ve irademizden bağımsızdır. Devletler ne sözleşmeci teorisyenlerin...

MAKALEYİ OKU
24
Kas 2019
‘’Örgüt’’: Lânetli kelime

‘'Örgüt'' epey bir süredir Türkçe'nin lânetli kelimeleri arasında yer almaktadır. Bu, esas olarak, devletin bir başardığı bir şeydir. Bu başarıdaki en büyük pay da 12 Eylül yönetimine aittir. Türkiye'de genel...

MAKALEYİ OKU
17
Kas 2019
Piyasa ve özgürlük

 (Bugün 11 Aralık 2003 tarihli eski bir yazımı paylaşmak istiyorum) Merkezi plancılığa dayanan 'komuta ekonomisi”nin dramatik başarısızlığının tarihen sabit olmasından sonra, bir an için, iktisatta devletçi ve kollektivist yöntemlerin...

MAKALEYİ OKU
10
Kas 2019
Neden bu kadar çok ‘’Hain’’imiz var?

Yıllar önce ‘'İhanet Demeden Konuşamaz Mıyız?'' başlıklı bir yazı yazmıştım. O yazıyı yazmaya beni sevk eden, Türkiye'de siyasetçilerin birbirlerine karşı çok sıkça ‘'ihanet'' suçlaması yönelttikleri...

MAKALEYİ OKU
03
Kas 2019
Çıkış yok (mu)?

Türkiye'nin bugün içinde bulunduğu durum hiç iyi değil. Bu ‘'iyi olmama'' hali ülkenin genel gidişatının kötü olmasıyla sınırlı da değil. En az bunun kadar, hatta belki de bundan önemli olan, insanların bu durumu artık...

MAKALEYİ OKU
27
Eki 2019
Din dayatma ilkelliğinden vazgeçmek

Üç ay kadar önceki bir facebook paylaşımımda şöyle yazmıştım: ‘'İster dindar isterse lâik olsunlar, ‘kesin inançlılar' (true believers) kendi inancının 'kesin olarak doğru', hatta 'yegâne doğru' olduğuna...

MAKALEYİ OKU
20
Eki 2019
Türkiye barışçılığı başarabilir mi?

‘'Barışın yolu diye bir şey yoktur, barış yolun kendisidir.'' ‘'Toplum'' dediğimiz ortak varoluş tarzı herkesi yararlandıran bir işbirliği girişimidir. Toplum olmaktan elde edilecek olan ortak yararın veya kazancın...

MAKALEYİ OKU