Cumhuriyet Meclisi’nin dün gerçekleşen olağanüstü genel kurul toplantısında Seçim ve Halkoylaması Yasa Değişikliği önerisi oy çokluğuyla kabul edildi. Buna göre karma oy kaldırılırken, yerel ve genel seçimlerin 6 Aralık’ta bir arada yapılması kararlaştırıldı. Öneriye destek vermeyen CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, “Üç yıldır devam eden yoğun pazarlıklar ve çalışmalar sonucunda bunu seçime 3 aydan az kala bir zamanda yaptınız” dedi.
İncirli’yi yanıtlayan Başbakan Ünal Üstel yasanın Meclise "seçime çeyrek kala geldiği” söylemlerini kabul etmediklerini dile getirdi. “Bu yasa 2023 yılında bu Meclise geldi, komitede görüşüldü tekrar genel kurula geldi. Ana muhalefet partisinin de buna katkı koyabileceğini söyleyerek geri çekildi” diyen Üstel, bugüne kadar Meclis’ten yaklaşık 367 yasa geçirdiklerini ifade etti. Üstel; 2022 seçimlerinde karmalar yüzünden oyların yüzde 41'inin geçersiz sayıldığını anımsattı.
İncirli: Seçime 3 aydan az kala yaptınız
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda yeniden görüşülmek üzere komiteye gönderilen Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Önerisi ele alındı.
Öneri üzerinde söz alan CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, üç yıldır devam eden yoğun pazarlıklar ve çalışmalar sonucunda konunun Genel Kurul’a getirildiğini söyledi.
İncirli, düzenlemenin seçime üç aydan az bir süre kala yapılmasını eleştirerek, bazı temel prensiplerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
İncirli, “Dolayısıyla böyle seçime 3 ay kala bu işler olmaz, seçime giderken seçim yöntemi de değiştirilmez. Bu açıdan yaptığınızı biz doğru olarak değerlendirmiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Arıklı: Seçimlere gölge düşürüyor
YDP Genel Başkanı Erhan Arıklı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde siyasi hayatı kirleten ve seçimlere gölge düşüren bir karma oy sistemi bulunduğunu belirtti.
Karma sistemin teoride son derece mükemmel olduğunu belirten Arıklı, çünkü seçmeni tek bir partiye mahkûm etmediğini söyledi.
Hasipoğlu: CTP’nin sarih görüşünü almıştık
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu, Seçim ve Halkoylaması değişikliğinin Meclis’te ikinci kez görüşüldüğünü hatırlattı. Hasipoğlu, karma oyun kaldırılması konusunda CTP’nin görüşünü daha önce aldıklarını belirterek, “Karma oyunun kaldırılması ile ilgili olarak 2023 yılında ben öneri sundum.” dedi.
Akansoy: Yanlış usulle yapılan doğru iş meşruluğunu yitirir
CTP Milletvekili Asım Akansoy ise “Yanlış usulle yapılan doğru iş bile meşruluğunu yitirir.” dedi.
CTP’ye yönelik eleştirilerin yersiz ve anlamsız olduğunu belirten Akansoy, o dönemin koşullarında UBP’nin kendi içerisinde karma oy konusunda bir bütünlük sağlayamamış olabileceğini söyledi.
Üstel: Seçime çeyrek kala geldiği söylemini kabul etmiyoruz
Başbakan Ünal Üstel, yasanın Meclise “seçime çeyrek kala geldiği” yönündeki eleştirileri kabul etmediklerini söyledi.
Yasanın 2023 yılında Meclise geldiğini ve komitede görüşüldüğünü belirten Üstel, daha sonra Genel Kurul’a geldiğini ve ana muhalefet partisinin de katkı koyabileceğini söylemesi üzerine geri çekildiğini ifade etti.
Üstel, hükümet döneminde Cumhuriyet Meclisi’nden yaklaşık 367 yasa geçirildiğini söyledi.
2022 seçimlerinde yaşananlara da değinen Üstel, oyların yüzde 41’inin geçersiz sayıldığını hatırlattı.
Derya: Çoğulcu katılımcı şekilde tartışılmalıydı
CTP Milletvekili Doğuş Derya, karma oyun kaldırılacaksa bunun çoğulcu ve katılımcı şekilde tartışılması gerektiğini söyledi.
Barçın: Seçme ve seçilme hakkıma müdahale
CTP Milletvekili Devrim Barçın, yasa önerisinin “çalakalem” hazırlandığını savundu.
Barçın, “Bu benim seçme ve seçilme hakkıma, anayasal olarak bir müdahaledir. Karma varken bir mantığı vardı. Çünkü vatandaşlar istediği kişiye oyunu verebilirdi.” dedi.
Candan: Daha ciddi çalışma yapılmalıydı
CTP Milletvekili Armağan Candan, 50 ile çarpma meselesinin sistemde karma oy imkanının bulunmasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.
Karma oy sisteminin kaldırılmasıyla her bir mührün 50 ile çarpılmasının gereksiz ve ekstra bir işlem haline geleceğini belirten Candan, karma oy sisteminin sağlıklı çalışmasının özellikle tek bölge seçim sistemine geçilmesiyle ciddi bir sorun haline geldiğini ifade etti.
Uluçay: Hesaplama yönteminde kargaşa yaratabilir
CTP Milletvekili Teberrüken Uluçay, seçim sisteminde 2018 yılında çarşaf sistemine geçildiğini hatırlattı.
50 ile çarpılma uygulamasının da çarşaf sisteme geçilmesiyle ortaya çıktığını belirten Uluçay, tek bir mühür vurulması halinde herhangi bir siyasi partiye verilen toplam oy sayısının 50 olması gerektiğini söyledi.
Özuslu: Bağımsızların hakkı gasp edildi
CTP Milletvekili Sami Özuslu, 50 ile çarpılma meselesinin bağımsız adayların özgürlüğünü büyük oranda gasp ettiğini savundu.
Taçoy: Ülkenin faydasına mı, zararına mı?
UBP Milletvekili Hasan Taçoy da seçim sisteminin daha farklı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Taçoy, seçimlerin aynı güne alınmasının ve seçim takvimindeki değişikliğin ülkenin faydasına mı yoksa zararına mı olacağının öncelikle sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Görüşmelerin tamamlanmasının ardından Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Önerisi madde madde ve bütünüyle oylandı ve oy çokluğuyla kabul edildi.
****
Fiber optik ek protokol yasa tasarısı oy çokluğuyla onaylandı
26 kabul, 19 ret
KKTC ile Türkiye arasında fiber optik altyapının geliştirilmesine ilişkin ek protokol, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda 26 kabul ve 19 ret oyuyla onaylandı.
Genel Kurul’da Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile KKTC Hükümeti arasında 24 Eylül 2025’te imzalanan fiber optik altyapı iş birliği protokolünde değişiklik yapılmasını öngören ek protokol yasa tasarısı görüşüldü.
Tasarı görüşmeleri sırasında CTP milletvekilleri, ana protokolün hazırlanma ve imzalanma sürecini eleştirirken, ek protokolün bazı eksiklikleri gidermesine rağmen kendi öngördükleri modelden uzak olduğunu savundu.
Başbakan Ünal Üstel fiber optik projesinin ülke için stratejik ve “olmazsa olmaz” olduğunu belirterek, “Bu projeye belki geç bile kaldık” dedi.
Konuşmaların ardından ek protokol yasa tasarısı 26 kabul, 19 ret oyuyla oy çokluğuyla kabul edildi.
