İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis ile görüşmesinde, Kıbrıs, İsrail ve Lübnan cumhurbaşkanlarının katılacağı üçlü bir zirve yapılmasını önerdi. Herzog, böyle bir görüşmenin bölgenin barışa doğru ilerlemesine katkı sağlayabileceğini belirterek, “Hayalim, Lübnan Cumhurbaşkanı, siz ve ben burada bir araya gelebilmek” dedi.
Herzog, Güney Kıbrıs’a gerçekleştirdiği bir günlük çalışma ziyareti kapsamında dün sabah Hristodulidis tarafından kabul edildi. Görüşmede iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın yanı sıra turizm, ticaret, enerji, güvenlik ve savunma konuları ile bölgesel gelişmeler ele alındı.
Görüşmenin başında konuşan Hristodulidis, Herzog’un kendileri için yabancı olmadığını belirterek, ailesinin Kıbrıs ile “derin köklü bağları” bulunduğunu söyledi. Hristodulidis, Güney Kıbrıs ile İsrail arasındaki stratejik ortaklığın tüm alanlarda daha da güçlendirilmesini istediklerini ifade etti.
Turizm alanındaki ilişkilere de dikkat çeken Hristodulidis, bu yaz İsrail’den Güney Kıbrıs’a rekor sayıda uçuş gerçekleştirildiğini ve iki ülke arasında haftada 200’den fazla sefer yapıldığını kaydetti.
“Harika bir dost”
Herzog ise Hristodulidis’e daveti ve kabulü için teşekkür ederek, Güney Kıbrıs’a duyduğu kişisel yakınlığı dile getirdi. “Ülkenizi seviyorum; çocukluktan beri seviyorum ve burayı ziyaret etmek benim için her zaman onurdur” diyen Herzog, her ziyaretinde ülkedeki kalkınma ve ilerlemeye tanık olduğunu söyledi.
Hristodulidis’i “harika bir dost” olarak nitelendiren Herzog, İsrail’in Hristodulidis ile yürüttüğü diyaloğa ve onun samimi tutumuna saygı duyduğunu belirtti.
Herzog, “İsrail’den bir dostluk mesajı getiriyorum” diyerek iki ülke arasındaki “eşsiz ortaklığın” daha da güçlendirilmesi temennisinde bulundu.
Savunma işbirliği gündemde
Görüşmede savunma işbirliği ve Güney Kıbrıs’ın İsrail’den yeni askeri teçhizat satın alma planları da ele alındı. İsrail savunma şirketlerinin, Avrupa Birliği’nin SAFE savunma finansman programından yararlanmak amacıyla Güney Kıbrıs’ta faaliyet göstermeye ilgi duyduğu belirtildi.
Güney Kıbrıs’ın SAFE kapsamında 1,18 milyar Avro’ya kadar finansman alma hakkı bulunuyor. Ancak program kuralları gereğince, Güney Kıbrıs’ta faaliyet gösterecek AB dışı şirketlerin finansman ve tedarik süreçlerine erişimi belirli koşullara bağlı bulunuyor.
İsrail’in savunma sanayisindeki şirketlerinin Avrupa pazarına girmek için çeşitli Avrupa ortaklıklarından yararlandığı belirtilirken, Güney Kıbrıs ile İsrail arasındaki savunma işbirliğinin de bu kapsamda geliştirilmesinin değerlendirildiği kaydedildi.
Güney Kıbrıs’ın son yıllarda İsrail’den Barak MX hava savunma sistemleri ve radar platformları satın aldığı, ayrıca gelişmiş saldırı helikopterleri edinmeyi planladığı aktarıldı. Görüşmede, Güney Kıbrıs’ın silahlanma programı kapsamında İsrail’den alabileceği ekipmanlar, aralarında Merkava tanklarının da bulunduğu seçenekler üzerinden ele alındı.
Enerji projeleri de görüşüldü
Herzog ve Hristodulidis ayrıca Afrodit doğalgaz sahasının geliştirilmesi ve Büyük Deniz Bağlantı Hattı (GSI) projesindeki gelişmeleri değerlendirdi. İsrailli yetkililerin Afrodit sahasına ilişkin anlaşmanın tamamlanmaya yakın olduğunu belirttiği aktarıldı.
Görüşmede ayrıca iki ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önlemeye yönelik anlaşma konusu, turizm ve bölgesel gelişmeler ele alındı.
Öte yandan görüşmede, İsrailli yatırımcıların kuzeydeki gayrimenkullere yönelik faaliyetleri de gündeme geldi. İsrail’in, Simon Aykut’un tutuklanmasının ardından vatandaşlarını kuzeydeki gayrimenkul alımları konusunda bilgilendirmeye yönelik kampanya yürüttüğü hatırlatıldı.
Herzog ile Hristodulidis, baş başa görüşmenin ardından çalışma yemeğine katıldı.
