Tarımsal Araştırma Enstitüsü (TAE) Türkmenköy İstasyonu’nda, 21 farklı zeytin çeşidinin Ada koşullarına uyumunu belirlemek amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında tanıtım etkinliği düzenlendi.
TAE Müdürü Cem Karaca, katılımcılara yaptığı konuşmada, adaptasyon çalışmalarının uzun soluklu bir süreç olduğunu belirterek, 2010 yılında başlatılan çalışmaların sonuçlarının alınmaya başlandığını söyledi.
Yeni zeytin çeşitlerinin Ada'ya getirilerek adaptasyon çalışmalarının devlet tarafından yürütülmesinin önemine işaret eden Karaca, üreticilerin kendi zeytinliklerini oluştururken TAE'nin denemelerinden elde edilen sonuçlardan yararlandığını ifade etti.
Ada Yerlisi zeytini tescillendi
TAE Ziraat Yüksek Mühendisi Hüseyin Karanfil ise zeytin alanındaki çalışmaların 2010 yılında yerli zeytinin genotipinin belirlenmesi amacıyla başlatıldığını söyledi.
Ada'da yaygın olarak yetiştirilen yerel zeytin tipinin 2024 yılında “Ada Yerlisi” adıyla tescil ettirildiğini belirten Karanfil, bunun çalışmaların en değerli sonuçlarından biri olduğunu kaydetti.
Deneme parselinde ülke iklim koşullarını yansıtabilmek amacıyla farklı sulama uygulamaları gerçekleştirdiklerini anlatan Karanfil, bir parsele haftada bir, diğer parsele ise üç haftada bir su verildiğini belirtti.
Mukayese amacıyla ekilen Ada Yerlisi dışında 20 farklı çeşidin bulunduğu parselde, 2026 yılında ağaçların yüzde 90-95'inden verim alınmaya başlandığını ifade eden Karanfil, bu nedenle deneme alanını halkın ziyaretine açma kararı aldıklarını söyledi.
Öne çıkan zeytin çeşitleri ve özellikleri
Adaptasyon parselinde yapılan incelemelerde, farklı kullanım alanları ve verim özellikleriyle öne çıkan çeşitler de tanıtıldı.
Eşek Zeytini: İri meyveli ve sofralık kullanım için uygun.
Sarı Ulak: Hem sofralık hem de yağlık olarak değerlendirilebiliyor.
Gemlik: Adaptasyon parselinde yer alan çeşitlerden biri.
Butko: Erken verime yatıyor, hem sofralık hem yağlık olarak kullanılabiliyor. Ancak sarı kurt zararlısına karşı hassas.
Sinop 4-14: Yüksek verim özelliğiyle öne çıkıyor.
Domat: Sofralık kullanım için tercih ediliyor.
Girit: Yağlık, geçci ve kuraklığa dayanıklı.
Uslu: Yüksek verimli ve her yıl ürün verebilen bir çeşit.
Çilli: Hem yağlık hem sofralık değerlendiriliyor; yüksek ve düzenli verim özelliği taşıyor.
Memecik: Yerli zeytinin özelliklerini taşıyor ve verim yılında yüksek ürün veriyor.
Eğri Burun: Yüksek verimli ve yağlık kullanım için uygun.
