Yüksek Mahkeme Başkanı Bertan Özerdağ, 2025-2026 adli yılını değerlendirerek, artan dava yükünün yargının hızlandırılması ve kapasitesinin artırılmasına yönelik reform ihtiyacını daha da belirgin hale getirdiğini söyledi. Yaklaşık 150 bin davanın dosyalandığını, bunların 83 bininin sonuçlandırıldığını belirten Özerdağ, yaklaşık 75 bin dosyanın ise halen askıda bulunduğunu açıkladı.
Türk Ajansı Kıbrıs'a (TAK) konuşan Özerdağ, geride kalan adli yılda mahkemelerin yoğun bir çalışma yürüttüğünü belirterek, 2025 yılında önceki yıldan devredenlerle birlikte yaklaşık 150 bin davanın dosyalandığını, bunların yaklaşık 83 bininin sonuçlandırıldığını söyledi.
Özerdağ, devreden dosyalarla birlikte 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 75 bin dosyanın askıda bulunduğunu kaydetti.
Adli tatilde ceza davalarının görülmeye devam ettiğini ifade eden Özerdağ, hukuk ve aile davaları ile istinaf, Yüksek İdare Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi'nde ise yalnızca ara başvuru ve ara emirlerinin ele alındığını, esas duruşmaların yeni adli yılda devam edeceğini belirtti.
"Anayasa değişikliği artık elzem"
Özerdağ, anayasa değişikliğinin yargının daha etkin ve hızlı çalışabilmesi açısından zorunlu hale geldiğini belirterek, Yüksek Mahkemedeki yargıç sayısının artırılması, üç dereceli yargılama sistemine geçilmesi ve idari davaların ilk derece olarak kaza mahkemelerinde görülmesini öngören düzenlemelerin Meclis gündemine gelmesini beklediklerini ifade etti.
Geçmişte anayasa değişikliği girişimlerinin halkın onayını alamadığını anımsatan Özerdağ, "Yargının geliştirilmesi, yargısal işlemlerin hızlandırılması ve kapasitenin artırılması açısından bu değişiklik artık çok elzem bir durumdadır." dedi.
Yargıda dijital dönüşüm hız kazandı
Yargıda dijital dönüşüm çalışmalarına da değinen Özerdağ, elektronik dosya, elektronik arşiv, elektronik başvuru ve elektronik haciz sistemlerinin devreye alındığını söyledi. 1 Ocak 2025'ten itibaren açılan tüm davaların elektronik dosya sistemine kaydedildiğini, fiziki dosyalardaki belgelerin de taranarak sisteme aktarıldığını ifade etti.
Mahkeme salonlarında yapılan ses kayıtlarının otomatik olarak yazıya dönüştürülmesini sağlayacak "speech-to-text" yazılımının Yüksek Mahkeme Bilgi İşlem Departmanı tarafından geliştirildiğini belirten Özerdağ, sistemin önümüzdeki haftalarda test edilmeye başlanacağını ve yakın zamanda uygulamaya alınmasının hedeflendiğini söyledi.
Veri güvenliği konusunda da kapsamlı tedbirler alındığını belirten Özerdağ, mahkeme sisteminin dışa kapalı olduğunu, lisanslı yazılımlar kullanıldığını ve düzenli güvenlik testleri gerçekleştirildiğini ifade etti. Yüksek Mahkemenin ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi belgesine sahip olduğunu da hatırlattı.
Elektronik tebligat ve video konferans dönemi
Elektronik haciz sisteminin Bankalar Birliği ile iş birliği içinde devreye alındığını belirten Özerdağ, elektronik tebligat sistemi üzerindeki çalışmaların ise sürdüğünü kaydetti. E-Devlet altyapısıyla birlikte vatandaşların dava bilgileri ve mahkeme evraklarına elektronik ortamdan erişebilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Video konferans sistemiyle ilgili yasal düzenlemenin Meclis'te bulunduğunu belirten Özerdağ, düzenlemenin yasalaşması halinde yurt dışında bulunan tanık ve tarafların mahkeme kararıyla uzaktan ifade verebileceğini ifade etti, bunun özellikle yurt dışından gelmek zorunda kalan kişiler açısından önemli kolaylık sağlayacağını söyledi.
Yargı mensuplarının kullanımına sunulan yapay zeka destekli karar ve mevzuat arama platformunun da devreye alındığını belirten Özerdağ, sistemin hukuki araştırmaları hızlandıracağını kaydetti.
Lefkoşa'ya ikinci ağır ceza mahkemesi
Ceza davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla Lefkoşa Kaza Mahkemesinde ikinci Ağır Ceza Mahkemesinin kurulduğunu belirten Özerdağ, gerekli yasal düzenlemelerin ve yargıç atamalarının tamamlandığını, yeni mahkemenin 16 Eylül'de faaliyete başlayacağını açıkladı.
Ceza yargılamalarını hızlandırmak amacıyla ilk tahkikat prosedürünün de kaldırıldığını ifade eden Özerdağ, bu değişiklikle davaların doğrudan Ağır Ceza Mahkemesine sevk edileceğini, böylece hem zaman kaybının hem de yargıçlar üzerindeki iş yükünün azaltılacağını söyledi.
Mahkemelerde güvenlik önlemlerinin de artırıldığını belirten Özerdağ, özellikle ceza davalarını izlemeye gelenler ile tarafların duruşma salonlarına girişte üst aramasından geçirilmeye başlandığını kaydetti.
Yeni mahkeme binası ve fiziki ihtiyaçlar var
Yeni Yüksek Mahkeme binasının tamamlandığını ve mobilyaların yerleştirildiğini belirten Özerdağ, teslimat işlemlerinin ardından binanın Yüksek Mahkemeye devredileceğini söyledi.
Binanın yakın zamanda açılmasının gündemde olduğunu ancak programın henüz netleşmediğini kaydeden Özerdağ, yapıda beş duruşma salonu, konferans ve toplantı salonları, yargıç odaları, mukayyitlikler, arşiv, tutuklu hücreleri, yemekhane, kafeterya ve ofislerin bulunduğunu belirtti. Özerdağ, binada KKTC yargısını temsil edecek geçmiş dönemlerde mahkemelerde kullanılan objelerin sergileneceği bir müze oluşturulmasının da hedeflendiğini ifade etti.
Mevcut mahkeme binasında uzun yıllardır bu kadar kapsamlı bir restorasyon çalışması yapılmadığına işaret eden Özerdağ, şubat 2026 ayında başlatılan restorasyon için Yüksek Mahkemenin bütçesinden yaklaşık 50 milyon TL kaynak ayrıldığını söyledi.
Üç blokta çatı yalıtımı, ahşap onarımı, boya ve panjur yenileme çalışmalarının sürdüğünü belirten Özerdağ, kapsamlı restorasyonun yeni adli yıl başlayana kadar tamamlanmasının hedeflendiğini kaydetti.
Restorasyonun yeni adli yıl öncesinde tamamlanmasının hedeflendiğini ifade eden Özerdağ, Yüksek Mahkemenin taşınmasının ardından mevcut binanın Lefkoşa Kaza Mahkemesi olarak hizmet vermeye devam edeceğini vurguladı.
Ek binaya ihtiyaç var
Girne ve Gazimağusa mahkemelerinde ek bina ihtiyacının bulunduğunu dile getiren Özerdağ, yeni yargıç atamalarının fiziki yetersizlikler nedeniyle zorlaştığını söyledi. Personel eksikliklerinin giderilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirten Özerdağ, özellikle tebliğ ve icra memurlarının araç ihtiyacının halen karşılanamadığını da sözlerine ekledi.
