ABD-İran hattında diplomasi ve askeri gerilim bir arada yaşanıyor. İran Dışişleri, ABD'nin yeni anlaşma teklifini incelediklerini açıkladı. ABD ordusu ise Hürmüz'de İran tankerine askeri operasyon düzenledi. İran bu hamleyi 'korsanlık' olarak niteleyip, Hürmüz'den geçiş için yeni bir 'Boğaz Otoritesi' kurduğunu ve bu kurumdan izin alınması gerektiğini duyurdu.
ABD ile İran arasındaki müzakere trafiği, tırmanan Hürmüz geriliminin gölgesinde devam ediyor.
Tahran yönetimi, ABD'nin yeni anlaşma teklifini incelediklerini açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD'nin görüşlerinin kendilerine iletildiğini ve şu an da bunları inceleme aşamasında olduklarını söyledi.
Bekayi, ABD'ye karşı "güçlü ve makul şüpheler" olmasına rağmen İran'ın "ciddiyetle ve iyi niyetle" müzakerelere devam ettiğini ifade etti. Ayrıca İran'ın kırmızı çizgilerinin bir kez daha altını çizdi. İran'ın yarı resmi haber ajansı Tesnim'in müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre metnin incelendiği ancak ABD’ye henüz bir yanıt verilmediği belirtildi.
"Savaş bölgenin çok ötesine yayılacak"
İki ülke arasında mesajlar Pakistan aracılığıyla taşınıyor. İran basını Tahran'ın 14 maddelik anlaşma önerisine karşı Washington'ın yanıt verdiğini duyurmuştu. Arabulucu Pakistan'ın İçişleri Bakanı, Tahran'da temaslarda bulundu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Pakistanlı Bakan Muhsin Nakvi'yi kabul etti. Görüşmede, müzakerelerin son durumuna ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu. Sosyal medyadan açıklama yapan Pezeşkiyan, "İran'ı baskı yoluyla teslim olmaya zorlamanın bir yanılsamadan ibaret olduğunu" ifade etti.
İran Devrim Muhafızları da "İran'a yönelik saldırganlık tekrarlanırsa, savaş bu kez bölgenin çok daha ötesine yayılacak" uyarısında bulundu.
Hürmüz hamleleri
Hürmüz Boğazı'nda ise askeri hareketlilik yüksekti. Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı Centcom, ablukayı deldiği şüphesiyle İran'a ait bir petrol tankerine asker çıkardığı anlara dair görüntüleri paylaştı.
Açıklamaya göre ordu, mürettebata rotasını değiştirmesini istedi. Ardından Umman Körfezi'ndeki gemiyi serbest bıraktı. İran Dışişleri Bakanlığı ise uluslararası topluma çağrı yaptı. Açıklamada "ABD'nin korsanlığına son vermesi için baskı yapılmalı" denildi.
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri düzenlemek amacıyla kurduğu "Basra Körfezi Boğaz Otoritesi (Fars Körfezi Su Yolu İdaresi)", Hürmüz Boğazı’nda kontrollü deniz bölgesi oluşturulduğunu ve denetim altına aldığı sınırları açıkladı.
"Fars Körfezi Su Yolu İdaresi" sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı’na ilişkin denetim sınır alanlarını yayımladı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapılabilmesi için söz konusu kurumdan izin alınması gerektiği ifade edildi.
Buna göre söz konusu denetim sahası, Hürmüz Boğazı’nın doğusunda, İran’daki Mübarek Dağı bölgesi ile Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) bulunan Güney Fuceyra hattı arasında kalan alan, batıda ise İran'daki Keşm Adası ile BAE'deki Ummu'l-Kayveyn arasındaki hat olarak belirlendi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, 4 Mayıs’ta Hürmüz Boğazı'nda kontrol ettikleri alanlara ilişkin yayımladığı haritada da aynı sınırları belirtmişti.
