Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, şap virüsünün rüzgârla yüzlerce kilometre taşınabildiğini belirterek, sınır kapılarında dezenfeksiyon ve kontrol önlemlerinin arttırıldığını vurguladı.
KKTC’de ilk olarak 13 Aralık 2025’te görülen şap hastalığının ardından Güney Kıbrıs’ta daha geniş bir yayılım gösterdiğini ifade eden Çavuş, resmi açıklamalarda yaklaşık 13 bin büyükbaş hayvanın etkilendiğinin belirtildiğini ancak sahadan gelen bilgilerin sayının 30 binin üzerinde olabileceğine işaret ettiğini söyledi.
Küçükbaş hayvanlarda ise yaklaşık 15 bin hayvanda semptom görüldüğüne dair bilgiler bulunduğunu aktaran Çavuş, hastalığın ada genelinde yayılmış olabileceğini dile getirdi.
Çavuş, şap hastalığıyla mücadeleden narenciye üretimine, küçükbaş hayvancılık desteklerinden yem tedarikine kadar birçok güncel konuda açıklamalarda bulundu.
Çavuş, yürütülen çalışmaların sonuçlarını rakamlarla ortaya koyarak, tarım ve hayvancılıkta üretimin korunmasının öncelikleri olduğunu vurguladı.
Arpa konusunda hayvancının haklı olduğunu, ancak arpa eksikliğinin denizdeki hava koşullarından dolayı yaşandığını anlatan Çavuş, "Yaşanmaması gereken bir durum" diyerek, ikinci geminin de geldiğini, üçüncü geminin ise pazartesi gelmesini beklediklerini söyledi.
Yıllık arpa ihtiyacının 180-200 bin ton olduğunu belirten Çavuş, "En verimli yılda bile (hasat edilen ürün) bize yetmeyebilir" dedi.
250 bin doz aşı 48 saat içerisinde getirildi
Şap hastalığına da değinen Çavuş, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a aşı tedariki konusunda müteşekkir olduklarını, Azerbaycan’a üç buçuk ay sonraya aşı verilebileceği söylenirken, KKTC'ye 250 bin doz aşının 48 saat içerisinde getirildiğini, ardından AB'den de 500 bin doz aşı alındığını söyledi.
Çavuş, büyükbaşa hayvanlara ikinci doz aşılamanın tamamlandığını, küçükbaşa hayvanlara ise 150 bin doz aşı uygulandığını dile getirerek, sürecin devam ettiğini, küçükbaşta herhangi bir vakanın tespit edilmediğini kaydetti.
2025 Aralık'ta Gazimağusa'da Güney Kıbrıs'tan hayvan kaçakçılığı tespit edildiğini, ele geçirilen hayvanlarda da yapılan testlerde Şap virüsü görüldüğünü anımsatan Çavuş, tespitin ardından Güney Kıbrıs yetkililerine hastalığın saklanmaması gerektiği hususunda, ilki 2025 Şubat'ta olmak üzere ikinci kez uyarı yaptıklarını, buna rağmen uyarılarının dikkate alınmadığını belirtti. Çavuş, söz konusu tespitle birlikte "net bir şekilde hastalığın Güney Kıbrıs'tan geçtiğine" inandıklarını, hastalığın güney Kıbrıs'a da ithal edilen etlerle gelmiş olabileceğini belirtti.
Çavuş, hastalığın hayvan kemiği ile taşınabileceğinden, süreç içerisinde Güney Kıbrıs'tan et alım konusunda vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı.
Çavuş, Güney Kıbrıs'ta 30 bin üzerinde büyükbaşta ileri derecede vaka bulunduğunu, 15 bin küçük başta da semptom belirtisi görüldüğünü söyledi.
Hastalık saklandı
Kıbrıs Rum yetkililerinin bir yıldır hastalığı saklamasıyla ilgili olarak Hüseyin Çavuş, "En büyük kaygıların hellim üzerinden ekonomik ve üretici kayıplarıydı" dedi.
Çavuş, Güney Kıbrıs'ta aşılamaya, hellim alan ülkelerin, "hayvanlara aşı yapıldığı takdirde hellim ürününü almaya devam edecekleri" garantisi vermesi üzerine başlandığını da belirtti.
Bakanlık olarak kendilerini daha çok endişeye sokan noktanın "küçükbaşın gizli taşıyıcı" olması olduğunu belirten Çavuş tırnak arası kanamaların hastalığın yayılmasını hızlandırabileceğini belirtti.
3-4 ay daha çok dikkatli hareket edilmesi gerektiğini ifade eden Çavuş, havaların ısınmasıyla birlikte hastalığında gerilemeye başlayacağını ifade etti.
