banner556

Geçitköy yangını ve KKTC gerçeği

İsmet Esenyel - yorum

Geçitköy yangını ve KKTC gerçeği

Geçen yıl hatırlayın Alevkayası ve civarında olan yangının haberleri vardı. "Güney'den gelen yangın helikopterleri ve uçağı müdahale etti" diye manşet yazılar çıkmıştı, ben de bir yazı kaleme almıştım. Tarih tam da 5 Haziran Dünya çevre gününde olmuştu. Size o yazımdan noktasına virgülüne dokunmadan yazdığım cümlelerin bazılarını paylaşacağım. 

“Dünya Çevre gününde böyle bir acizlik örneğinin hiç yaşanmamasını dilerdim. Kuzey Kıbrıs için büyük anlamlar taşıyan bu mahrumiyet karşısında ülke olarak hala daha Singapur benzeri açılımlar, kapalı Maraş ile ilgili masallar aldı başını gidiyor. Ayranımız yok içmeye ama popülizm hat safhada anlaşılan. 
Birçok kez turizm makalelerimde Maraş ile ilgili düşüncelerimi yazdım. BM parametreleri dışına çıkıldığı anda Kuzey Kıbrıs’ı ülke olarak büyük bir yalnızlıkla karşı karşıya bırakılacaktır. Zaten öyleyiz de, Rum lobisinin uluslararası camiada eline müthiş bir yaygara ile koz vereceğimizden kimse şüphe duymasın. Konumuz ne kapalı Maraş, ne de Singapur veya Las Vegas. Gelin Kuzey Kıbrıs'a.” ( İsmet Esenyel, Diyalog Gazetesi 5 Haziran 2021) 

Gerek Maraş Konusu, siyasi açılımlar, gerekse yangınlar ile ilgili yapılması gerekenler o günkü makalemde detaylı bir şekilde vardır. 

Koyduğum teşhisler doğru çıktı, Son zamanlarda Maraş konusunda atılan adımlar karşısında ileriki günlerde ne kadar avantajlı veya dezavantajlı pozisyona geleceğimiz ise açık ve net olarak ortaya çıkacak. Ben işlerin bizim adımıza pek de yolunda gitmeyeceğini düşünüyorum. Sürekli halka parmağına bal çalma hikayesi var. Ülkenin öncelikleri adına hareket etmekte fayda var kesinlikle.

Gelelim yangın konusuna 

Şahsi kanaatim Türkiye’mizin Akdeniz ve Ege’deki turizm destinasyonlarına ve büyük şehirlerine yönelik yangınlar tesadüf değildir, mutlaka bir terörist faaliyettir. 

Devlet olmanın gereklerini yerine getirin ve yangın helikopteri ve veya uçağı mutlaka alın 
Son günlerde meydana gelen orman yangınları sonrası bazı devlet makamları, siyasi rant elde etmek için yanlış ve eksik bilgilerle kamuoyunu yanlış yönlendirmeye başladı. Neden bizde yangın söndürme helikopteri ve uçağı yok, bunlar hem konuşlanma, hem de kiralama unsurlarının çok maliyetli olduğu üzerinde duruldu. Açıkça belirteyim, hiçbir maliyet eğer ki devlet iseniz bunun acizliği veya mağduriyeti karşısında yüksek değildir, olmamalı. Hatta rastgele buluştuğum bir milletvekili büyüğüm şaka ile karışık "İsmet Hocam, Rumlar bize bedava veriyor zaten ne gerek var" diye de takıldı.
Güleyim mi ağlayım mı bilemedim doğrusu. Çevre ile ilgili her şey Turizm Bakanlığı bünyesine bağlı olduğuna göre ve adımız da Turizm ve Çevre Bakanlığı ise, evet bugün turizm konumuzu çevreye ayıracağız.


Akdeniz coğrafyasında durum nasıl?

Türkiye gibi Akdeniz'e kıyısı olan ve sıcak havaların da etkisiyle sık sık orman yangınlarıyla karşı karşıya kalan diğer ülkelerde durum nasıl? Şimdi Euronews'da çıkan bilgilere bir göz atalım.

Yunanistan
Yunanistan bölgenin en geniş yangın söndürme uçak filolarından birine sahip. Her ne kadar filonun yaşlı olması zaman zaman eleştiri konusu olsa da 13 Canadair CL-215 ile 7 Canadair CL-415'den oluşan 20 uçaklık bir filo faal olarak kullanılıyor… Yunanistan'ın elinde ayrıca 18 adet Polonya yapımı Pezetel tipi yangın söndürme uçağı bulunuyor. Ancak 1983'ten bu yana kullanılan küçük uçaklar özellikle yeni model Canadair CL-415'lerin gelmesinin ardından genellikle devriye/kontrol görevleri için uçuyor.


Fransa

Fransa Sivil Savunma bünyesinde yer alan yangın söndürme uçaklarının sayısı 26. Bunlardan 11'i CL-415, 10'u Tracker, 3'ü Beechcraft ve 2'si de Dash. Filonun en eski uçakları olan ve geçmiş yıllarda düşerek yangın söndürme çalışmaları sırasında düşerek bir pilotun ölümüne neden olan Tracker'lar yerini 2020'de Dash model uçaklara bırakacak. Fransa senatosunun internet sitesinde yer alan bilgilere göre 26 uçak için 90 pilot görev yapıyor.


İspanya

Akdeniz ikliminin de etkisiyle sık sık orman yangınlarıyla mücadele eden İspanya'nın elinde 17 uçaktan oluşan bir Canadair filosu bulunuyor (14 CL-215 ve 3 CL-415).İspanya'da yangın söndürme uçakları hava kuvvetlerinin bünyesinde görev yapıyor.


İtalya
İtalya'nın yangın söndürme filosunda 16 CL-415 ile 3 CL-215'ten oluşan 19 uçaklık bir Canadair ağırlığı dikkat çekiyor.


Türkiye’de durum nasıl?

Yangın söndürme helikopterleri maliyeti ne olursa olsun satın alınmalı ancak Türkiye`de maliyet söz konusu olduğu için Türkiye satın alma yerine Rusya’dan kiralama yoluna gitmiş. Türkiye’de 1986’dan bu yana kullanılan tüm yangın söndürme helikopterleri kiralık helikopterler... Türkiye’de toplam 22 milyon hektar ormanlık alan için 26 kiralık yangın söndürme helikopteri kullanılıyor. Bu helikopterlerin bir adetinin, pilotu, teknik personeli ve yakıtı ile birlikte sadece bir saatlik kirası ortalama 8.000 Dolar… 

Maliyetler ne kadar?

Benim de Turizm Bakanlığı müsteşarlığı yaptığım dönemde, aylık bir helikopterin adada konuşlanma masrafının (pilot, ekipman ve diğer filo gereksinmeleri hariç) 4 milyon civarı olduğunu biliyordum (şimdiki Dolar kuru ile 6 milyon) ve bu çok yüksek bir maliyet olarak hesap edilmişti.

Böylesine yüksek maliyetli bir operasyona girmek yerine, hali hazırda Antalya'da konuşlanan bir yangın söndürme helikopterinin adaya müdahalesinin daha hesaplı olacağı kanısına varılmıştı. Ben tabii ki yine söylediğim gibi o dönemde de maliyeti ne olursa olsun devlet olarak bizim mutlaka böyle bir envantere sahip olmamız gerektiğini raporlamıştım. 
Maliyetler konusunda devam edecek olursak; tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yangın söndürme uçağı ve helikopter kiralanmasında, önceden belirlenen garanti uçuş saati uygulamaları yapılmaktadır. Önceki yıllarda olduğu gibi THK dâhil diğer tüm yüklenicilerle yapılan yangın söndürme uçağı ve helikopter kiralanması hizmet alım sözleşmelerinde de bu usul aynı şekilde yer almaktadır.

Yaptığım araştırmalar neticesinde 2019 yılında bir yıl süre ile 5 adet günümüz şartlarına uygun teknolojiye sahip yangın söndürme uçağı kiralanması için ihaleye çıkılmış, bu ihaleye Türk Hava Kurumu dâhil hiç bir katılım olmamıştır. Bunun üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı farklı bir tarihte pazarlık usulü ile tekrar ihaleye çıkmıştır. 

Türkiye’mize açık çağrı

2021 yılı Kuzey Kıbrıs bütçesi içerisine bu helikopterlerin veya uçağın alınması için bütçe konulsun. İhale bitmediyse; bizi de dâhil etsinler. Çıktı ise yeni İhale Türkiye'de açılsın ve Kuzey Kıbrıs Devlet olmanın vecibelerini yerine getirerek bu uçak ve helikopterleri tedarik etsin. Dünya Çevre gününde yaşanan bu yangın beni bu satırları yazmaya mecbur kıldı. Bu mahrumiyete derhal bir son verilmesi gerekli.
2022 yılındayız, yaz mevsimi, değişen hükümetler, bakanlar, bakmayanlar, ama sorunlar hep aynı. Çare bulmak konusunda sınıfta kaldık, kalıyoruz net. 
Turizm Hayattır.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner471

banner465