ABD ile İran arasında varıldığı açıklanan mutabakat, küresel piyasalarda sert ve yönlü hareketlere neden oldu. Anlaşma haberlerinin ardından petrol fiyatları düşerken, altın fiyatlarında ise yükseliş görüldü. Piyasalarda “risklerin azaldığı” beklentisi kısa vadede fiyatlamaları belirledi.
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın etkisiyle yüzde 4’ü aşan düşüşle 83 dolar seviyelerine kadar geriledi. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol de benzer şekilde değer kaybederek 80 dolar seviyelerine doğru indi. Böylece petrol fiyatları son haftaların en düşük seviyelerini gördü.
Geçen Cuma günü 89 dolar seviyelerine kadar yükselen Brent petrol, anlaşma haberlerinin ardından hızlı bir geri çekilme yaşadı. Gün içerisinde düşüşün derinleşmesiyle birlikte fiyatlar 83 dolar bandına kadar geriledi. Analistler, bu sert gerilemede Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden açılacağına yönelik beklentilerin etkili olduğunu belirtiyor.
Fiyatlamalarda en önemli etkenlerden biri olarak ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimin sona erdirilmesine yönelik mutabakat gösterildi. Tarafların elektronik ortamda imzaladığı mutabakat zaptının ardından, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol tankerlerinin geçişine yeniden izin verildiği yönündeki açıklamalar piyasada rahatlama etkisi yarattı.
Anlaşma tamamlandı
ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada anlaşmanın tamamlandığını ve İran ile “daha yapıcı bir ilişki dönemine girildiğini” ifade etti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açıldığını, geçişlerin serbest hale getirildiğini ve petrol akışının normale döndüğünü belirtti. Ayrıca İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceğini de vurguladı. Trump, ekonomik etkilerin de olumlu olacağına dikkat çekerek, petrol fiyatlarındaki düşüşün enerji maliyetlerini azaltacağını ve küresel enflasyon üzerinde baskıyı hafifleteceğini söyledi. ABD yönetimi, anlaşmanın aynı zamanda bölgesel istikrar açısından da önemli bir adım olduğunu savundu.
Bölgesel dengeleri de etkileyecek
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yoğun diplomatik temaslar sonucunda ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Şerif, anlaşmanın sadece iki ülkeyi değil, bölgesel dengeleri de etkileyeceğini belirterek sürecin İsviçre’de yapılacak resmi imza töreniyle ilerleyeceğini kaydetti.
60 günlük bir müzakere süreci başlayacak
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise mutabakatın sağlandığını doğrulayarak, anlaşmanın imzalanmasının ardından 60 günlük bir müzakere sürecinin başlayacağını açıkladı. Bu süreçte yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik iş birliği gibi başlıkların yeniden ele alınacağı ifade edildi. İran tarafı ayrıca anlaşmanın bazı bölgesel dosyaları da kapsadığını bildirdi.

