30 yıl sonra açıklandı

İngiliz ‘Gizli Belgesine’ göre, Vasiliu ‘Konfederal çözümü’ kabul etmişti

30 yıl sonra açıklandı

 İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nın 2019’un son çeyreğinde gizliliğini kaldırdığı 30 yıllık belgelerden, Rum Yönetimi eski başkanlarından Yorgos Vasiliu’nun, Kıbrıs sorununda konfederasyonu kabul ettiğinin ortaya çıktığı haber verildi.
    Simerini “T. Panayotis: Vasiliu Konfederasyonu Kabul Etti… İngilizler Ne Önerdiyse Yaptı”  başlıklı haberinde yayınlanan gizli belgelerle, Yorgos Vasiliu’nun başkanlığı döneminde, 12 Mart 1990 tarihli iki bölgelilikle ilgili 649 sayılı kararın nasıl ve neden çıkarıldığına dair noktaların aydınlandığını yazdı.
   Gazete her şeyin, zamanın BM Genel Sekreteri’nin Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş ve Rum Yönetimi Başkanı Yorgos Vasiliu’yu Şubat 1990 sonlarında New York’a davet etmesiyle başladığını yazdı. BM’de Vasiliu’nun Yorgos Yakovu’dan kötü tavsiyeler aldığına, Denktaş’ın da Kıbrıs’taki İngiliz Yüksek Komiseri Maud’a bu kadar Rum’un Kuzey’e gelmesinin çok fazla olacağını söylediğine inananlar olduğunu belirtti.
   Habere göre, İngiltere’nin BM’deki temsilcisi Sir Crispin Tickell 28 Şubat 1990’da İngiltere Dışişleri Bakanlığı’na Denktaş’ın ısrarla Kıbrıslı Türklerin self determinasyon hakkının, iki halkın ve siyasi eşitliğin Yorgos Vasiliu tarafından tanınmasını talep ettiğini yazdı. İngiliz yetkililerin Sir Crispin’e “Vasiliu daha çok vermeli” dediğinin kaydedildiği belgeler de var.
   Haberde Zamanın İngiltere Başbakanı Margaret Teatcher tarafından 1989’da Avrupa Müsteşarlığına atanan Francis Maude “Kıbrıs sorununa karıştıkça, Yorgos Vasiliu’nun Denktaş’tan karşılık almadan tavizler vererek çok büyük riskler aldığını o kadar çok netleştiriyorum” yorumunu yaptığına da işaret edildi.

Ledsky’nin endişesi

   Gizliliği kaldırılan belgelere göre, ABD’li Kıbrıs Özel Koordinatörü Nelson Ledsky, müzakerelerin başarısız olacağı görüşündeydi. Gustave Feissel’in sözlerinden de, 649 sayılı kararın (BM Güvenlik Konseyi’nde onaylanmasının) süratlendirilmesinin, yönlendirici çizgilere meşruiyet kazandıracağı ve böylece tarafların çözüm prosedürüne bağlanacağı anlaşılıyor.
   Haberde İngilizlerin, BM 649 sayılı kararın ve söyleminin Güvenlik Konseyi’nde benimsenmesinde önemli rol oynadıkları, İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nın BM’deki yetkililerine 8 Mart 1990’da gönderdiği talimatla kararda iki bölgelilik ifadesinin yer aldığından emin olmalarını istediği kaydedildi.
    Gazeteye göre, Dışişleri ve Commonwealth Bakanı Douglas Hurd’un telgrafında şunları yazılı:
“Türkler yaklaşımdan hoşlanmayabilirler ama karar taslağı, olduğu şekliyle, hassasiyetlerini dikkate almak üzere dikkatle hazırlandı… Bize gönderdiğiniz metinde önerilen söylemden genel olarak memnunuz. Çıkacak ana sorun iki bölgelilikle ilgili olacak… Şunları kapsadığını görmek istiyoruz: Kıbrıslı Türklerin yatıştırılmasına yardımcı olacak. Fakat iki bölgelilik 1977 ve 79 Doruk Antlaşmalarında yer almıyor ve ifade edilmesi engel olmamalı…”
   Gazete, 13 Mart 1990’de Rum Yönetimi Sözcüsünün, Denktaş’ın talep ettiği self determinasyon ve iki halk ifadeleri yer almadığı, Kıbrıs Türk tarafının da Kıbrıs Cumhuriyet ifadesine yer verilmediği için 649 sayılı karardan memnuniyet belirten açıklamalar yaptığına işaret etti.
    
Omorfo ne olacak?..

   Habere göre, 16 Mart 1990’da Crispin Tickell İngiltere Dışişleri Bakanlığı’na, Gustave Feissel’in şu görüşlerini “gizli tutulması” talebi ile bildirdi: Feissel “BM Genel Sekreterliği’nin şimdi Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler ile toprak ve göçenlerle ilgili gizli görüşmeler yapması lazım. Kıbrıslı Rumlar bir aşamada Rum göçmenlerin Kuzey’deki eski evlerine dönme talebini terk etmeli. Soru, bunu aşmaları için onlara nasıl yardım edileceğidir. Omorfo  (Güzelyurt) bölgesinde Kıbrıslı Rumlar lehindeki bir toprak düzenlemesinin yeterli olup olmayacağı sorulmalı. Kıbrıslı Türkler, sorunun çözüleceğine inanırlarsa bunu belki kabul ederler”
   Zamanın Rum Yüksek Komiseri Tasos Panayidis’in (yakın zamanda öldü) 11 Haziran 1990’da İngiliz Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ile görüşmesinin çok ifşa edici olduğuna dikkat çeke gazete şunları yazdı:
“Yüksek Komiser Yorgos Vasiliu’nun iki bölgeliliği içeren 649 sayılı kararı kabul ederek yaşadığı zorlukları ve İngilizlerin tamamen karşı oldukları ve kendisine, ileri götürmemesi için baskı yaptıkları Kıbrıs’ın Avrupa Ekonomik Topluluğu’na katılım talebini konuşurken Panayidis şunları söyledi: 
‘Vasiliu esasen Konfederasyonu kabul etti, kendisinden daha ne bekliyorsunuz?  Vasiliu, kendisine ne önerdiyseniz yaptı, şimdi daha ileri gidemez.

Diyalog Gazetesi

YORUM EKLE
YORUMLAR
ozlem ozogmen boyaci hirsiz
ozlem ozogmen boyaci hirsiz - 3 gün Önce

gulsun erol citci estep - 1 gün Önce ozlem ozogmen boyaci - 2 gün Önce ozlem ozogmen boyaci - 17 saat Önce kktc de bu kadar mal okuz salak hayasiz serefsiz oldugunuz surece bizde bakin "İsviçre'deymiş gibi yaşayıp Amerika'daymışız gibi harcıyoruz, boyleee polis subayligi benim tosun oglumu durduramaz arayamaz her turlu yasakli mali kisiyi parayi tasiriz ayni rahmetli abim gibi(kokiii) boyleee kanun belrleyiciler bize dava acamaz dokunamazlar tipki salih boyaciki hapisanede yatirtmadigimiz gibi. boyleeeee biz devletin butun kurumlarini kole olarak kullaniriz ailecek muge- mine- tosuncuk- mahrancik-mustafacik-ozlemcik ozogmen- yeni tosunun babasi avradi anasi butun bakanliklarda odeme yapmayik ustune mal mulk calar talan ederik.Boyleeee sana aliene hangi serefsiz hayasiz vatan haini hizmet eder boyleeee yani burasi bizzim cifligimizdir dersin boyleeeee serdar denktas efendi senin baban bu ulkede calisti maasini aldi. ahamda tam boyleeeee burasi krallik degil yavru kus gercek mucahit de rahmetli DR,FAZIL KUCUKTUR. Allah rahmet eylesin mekani cennet olsun onla beraber sehitlerimize de. aham da tam bir saygi. boyleee sen ve eniklerin avradin burun bokusunuz insanligin yuzkarasi gelmis gecmis isanligin kktcnin tc nin basina bela olmus bi pisliksiniz ve caldiginiz talan ettiginiz fonlayip hortumladiginiz mallari kocanlari devletimize ve sahislara faiziyle iade edeceksiniz. tam da booyyyleeeee Ralph v. Estep wilmington de usa serdar efendinin mugecimin muhasebicisi basinada gulsun erolu oturtmus bu serefsizler. boyleeeee susaan bonusman desene dutarim kendimi kalleciyim boynum donmuyor turbunlere oynuyorum etik buskivusu way beeee bi konus laaa kus beyninle millete devlete dombalak mi attiracani zannettin sen laaan. lavuuukkk zoytari paralari malaria getirecen ucarin kacarin yok oyleeee hele bide kredi kartlari var bunlarin herbirinde numaralari ayni yere gider bide baksan ceplerinde garsona verecek paralari yok boyleeeeeee arkasi yarin kocan mugecim seni hasretle kucakliyorum canim serdarcik yurtdisinda millete dombalakmi attirin ozgurgunu kurtaracak mis vay beee serdar hortumu anlatir bak

SIRADAKİ HABER