banner556

Bu öneri değerlendirilmeli

Kesim ekibi sıkıntısıyla ilgili uyarılarının dikkate alınmadığını belirten Akçın “Avans sağlanarak yerli işsiz kişiler çalıştırılabilir” dedi

Bu öneri değerlendirilmeli

Özlem GÜRAN        
Üretilen ürünün yaklaşık yüzde 90’ı ihraç edilen ve önemli bir ekonomik getiri sağlayan KKTC’nin lokomotif sektörlerinden narenciyede hem üretim maliyetlerinin çok yükselmesi hem de kesim ekibi sıkıntısı nedeniyle sorunlar yaşanıyor.
Üretici birlikleri ve Cypfruvex yetkilileri üretim maliyetlerinin nerdeyse 4 kat arttığına dikkat çekerek önümüzdeki sezon çok zora girecek olan üreticilerin üretimden kopmaması için devletin üreticiyi desteklemesi, farklı elektrik ve su tarifesi uygulaması, 2010 yılından bu yanan yükseltilmeyen tarım desteği ve tarım sigortasının güncellenmesi gerektiği görüşünde.
TAK muhabiri konuyla ilgili olarak üretici birlikleri ve Cypfruvex yetkililerinin görüş ve değerlendirmelerini aldı.
Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı Ali Alioğlu, narenciye hasadında kesim işçisi eksikliğinden dolayı yaşanan sıkıntının alıcılar tarafından büyütülerek ürünün fiyatını aşağıya çekmek maksadıyla kullanılmaya çalışıldığını söyledi; özellikle valensiya ürünü olan üreticilere ürünlerini “ürünün dalında kalacak düşük fiyattan da olsa satayım” düşüncesiyle satmak için acele etmemeleri çağrısında bulundu.
Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticiler Birliği Derneği Başkanı Turgut Akçın da hasat başladığında kesim ekibi sıkıntısıyla ilgili yaşanacak sorunu öngörüp uyarılar yaptıklarını hatırlattı ancak hiçbir tedbir alınmadığını söylediği yetkilileri eleştirdi. Ramazan ayının başlaması ile birlikte var olan işçilerin bir kısmının da geri döneceğini düşündüklerini kaydeden Akçın’ın çözüm önerileri arasında sorunun avans sağlanarak yerli, işsiz kişilerin çalıştırılması da var.
Cypfruvex Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Şanlıdağ ise kesim işçisi azlığına ve aşırı yağışlara rağmen mandora (king) kesim miktarında gecikme ya da aksama söz konusu olmadığını vurguladı; henüz başlamayan valensiya hasadı için de kesim işçisi getirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Alioğlu: Üretici satış için acele etmesin… 
Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı Ali Alioğlu, narenciye hasadında kesim işçisi eksikliğinden dolayı yaşanan sıkıntının alıcılar tarafından büyütülerek ürünün fiyatını aşağıya çekmek maksadıyla kullanılmaya çalışıldığını söyledi; özellikle valensiya ürünü olan üreticilere ürünlerini “ürünün dalında kalacak düşük fiyattan da olsa satayım” düşüncesiyle satmak için acele etmemeleri çağrısında bulundu.    
Alioğlu, toplama ekipleriyle ilgili var olan sorunun aşılmaya başlandığını, beklenen fiyat yükselişinin olacağını ve ürünün gerçek fiyatını bulacağını da vurguladı.
Narenciyede yaşanan sorunun toplama sıkıntısından ziyade üretim maliyetlerinin çok yükselmesiyle alakalı olduğunu, yer altından elektrikle çekilen sulama suyunun ciddi bir maliyet getirdiğini, kimyevi gübre ile ilaç fiyatlarının neredeyse 4 katına çıktığını anlatan Alioğlu, tüm bunlara işçiliğin de eklenmesiyle üreticinin bu yıl alacağı ürün bedeliyle bahçesinin bakımını sağlayamayacak duruma geldiğine dikkat çekti.
2021-2022 narenciye hasat döneminde 1500-2000 civarında kesim işçisinin çalışması gerektiğini kaydeden Alioğlu, Türkiye’deki gündeliklerin artmasıyla bu yıl 850-900’e yakın kesim işçisinin sağlanabildiğini, Cypfruvex’in kendi bünyesinde yerel personelle sorunu gidermeye çalıştığını kaydetti.

“Pazarlama ayrı bir beceri ve basiret”
Alioğlu ihracatçıların ürüne verdiği fiyatın düşüklüğünden de şikayet ederek gereken fiyattan satılamamasının üreticiyi üretimden koparmaya ittiğini dile getirdi; üretici ürünün hasadı için uğraşırken, yüzde 90’ı ihraç edilen ürünü satmak ve pazarlamanın da ayrı bir beceri ver basiret gerektirdiğinin altını çizdi.


Akçın: Sorun çok ama
Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticiler Birliği Derneği Başkanı Turgut Akçın da hasat başladığında kesim ekibi sıkıntısıyla ilgili yaşanacak sorunları öngörüp uyarılar yaptıklarını hatırlattı ancak hiçbir tedbir alınmadığını söylediği yetkilileri eleştirdi.
Cypfruvex’in kesim ekibiyle ilgili sıkıntıyı adadaki halkı kullanarak çözmeye çalıştığını ancak gayri yasal olduğu gerekçesiyle engellendiğini anlatan Akçın, narenciyede birçok sorun olduğunu ama esas sorunun kesim ekibi eksikliği bu olduğunu vurguladı.
Greyfurt, limon ve mandoranın en geç 15 Mart’a kadar kesilmesi gerektiğini, aksi takdirde olgunlaşan meyvelerin ağaçların altına döküleceğini belirten Akçın, bunun hem milli servetin heba olması hem de üreticinin büyük zarara uğraması anlamında geldiğini belirtti.
Akçın, 16 Şubat itibariyle 1 milyon 370 bin 709 kg limon, 2 milyon 705 bin 950 kg greyfurt, 372 bin 565 kg yafa, 1 milyon 131 bin 276 kg murkot ve 23 bin 400 ton mandora hasadı yapıldığı bilgisini de verdi.
Greyfurt, yafa ve limon hasadında sona gelindiğini, ancak 55-60 bin ton mandoranın hasadının yağmurlu havalar da göz önünde bulundurarak mart sonuna sarkacağının görüldüğünü ifade eden Akçın, aşırı döküm de olacağının hesaplandığını söyledi.

“Valensiya hasadı gecikecek gibi görünür…”
Akçın, “Ayrıca Şubat sonu Mart başında 55-60 bin tonda valensiya hasadına başlanması lazım. Valensiyanın hasadı da mayıs sonuna sarkarsa ki gidişat öyle gösterir. Akdeniz meyve sineğinin  büyük zarar  vereceğini düşünüyorum” diye konuştu.
Ramazan ayının başlaması ile birlikte bir kısım işçinin geri döneceğini düşündüğünü söyleyen Akçın, ürünü dalında kalacak üreticinin tazmin edilme talebinin kaçınılmaz olacağını söyledi.

“İşçiler gelmek istemiyor”
Türkiye’de ücretler yükseldiği için işçilerin KKTC’ye gelmek istemediğini kaydeden Akçın, kontraktörlerin kasa kesimi fiyatlarının geçen yıla göre biraz daha yukarılara çekilmesi, Cypfruvex veya diğer bazı firmaların geçmişte kontraktörlük yapan bazı ehil kişilere avans verip acilen Türkiye’den işçi tedariki için görevlendirilmesi önerilerinde bulundu.
Akçın, sorunun avans sağlanarak yerli işsiz kişilerin çalıştırılmasıyla çözülebileceğini de belirtti.

“Verilen destek 2010’un rakamları…”
Tarım Bakanlığı’nın diğer sektörlere verdiği desteği artırdığını ancak narenciye üreticilerine verilen desteğin 2010’un rakamları olduğunu söyleyen Akçın, bu rakamların güncellenmesi gerektiğini vurguladı.

“40 yıl önce hazırlanmış olan tarım sigortası…”
Akçın, narenciye üreticisine yönelik “40 yıl önce hazırlanmış olan” tarım sigortasının da güncellenmesi gerektiğini ifade ederek, tarımın kapsamlı bir şekilde ele alınıp 10-15 yıllık planlama yapılması gerektiğini vurguladı ve hükümetleri narenciyeye yeterince önem vermemekle eleştirdi.
Akçın barajdan taşan suyun derivasyona hala verilemediğini ve bunun da çözüm bekleyen önemli bir konu olduğunu kaydetti.

Şanlıdağ: Hasatta gecikme ya da aksama yok
Cypfruvex Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Şanlıdağ ise kesim işçisi azlığına ve aşırı yağışlara rağmen mandora kesim miktarında gecikme ya da aksama söz konusu olmadığını, valensiya hasadının ise zaten henüz başlamadığını vurguladı.
Bu sezon 50-55 bin ton rekolte olacağı tahmin edilen mandora (king) mandalin hasadı için 870 işçinin adaya geldiğini dile getiren Şanlıdağ, geçtiğimiz yıl ise toplam rekoltesi 45.000 ton olan mandora hasadı için 1800 civarında kesim işçisinin adaya geldiğini kaydetti.
Şanlıdağ, buna rağmen geçen yıl 18 Şubat itibariyle 21 bin 753 ton hasat yapıldığını; bu yıl ise 18 Şubat itibariyle rekoltenin 24 bin 650 ton olduğu bilgisini verdi.

“Çalışmalar sürüyor”

Bu yıl hem mandora hem de valensiyada tahmin edilen rekolte miktarlarında %20 artış öngörüldüğünü, bir kesim işçisinin günlük kesebileceği ürün miktarı hesaplandığında önümüzdeki dönemde bu konuda sıkıntılar olacağının düşünüldüğünü kaydeden Şanlıdağ, en yakın zamanda işçi getirilmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini belirtti.
Şanlıdağ, geçtiğimiz yıl 29 Ocak’ta başlayan narenciye hasadının bu yıl ihracat planlaması gereği 9 Şubat’ta başladığını; paketleme ve ihracat çalışmalarının sürdüğünü de ifade etti.
Şanlıdağ, mevsimsel değişikliklerle (soğuklanmayla) alakalı olarak bazı bölgelerde meyve dökümü yaşlandığını ve bunun inceleme ve tetkiklerinin de Tarım Bakanlığı yetkilileri tarafından yapıldığını da kaydetti. 

banner560
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner456

banner473