banner556

İlk Başkanı Denktaş’tı

13 Şubat 1975’te ilan edilen Kıbrıs Türk Federe Devleti Anayasa yapma ve çok partili sisteme geçme gibi birçok tecrübeye vesile oldu

İlk Başkanı Denktaş’tı

Kıbrıs Türk halkının ilk kez devlet yapısı deneyimi elde etme imkanı bulduğu Kıbrıs Türk Federe Devleti (KTFD), 13 Şubat 1975'te ilan edildi.
Kıbrıs Türkleri, KTFD sürecinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) ilan edildiği 1983 öncesine kadar "devletleşme tecrübesi" anlamında birçok deneyim yaşadı.
Anayasa yapma ve çok partili sisteme geçme gibi tecrübeleri ilk kez KTFD ile tecrübe eden Kıbrıs Türkleri, karşı karşıya kaldıkları sorunları demokratik yollarla çözmeye çalıştı.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin 20 Temmuz 1974'de, Ada'da barış ve huzuru sağlamak amacıyla Kıbrıs Barış Harekatı'nı düzenlerken, Kıbrıs Türkleri, bunun hemen ardından 1 Ekim 1974'te Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi'ni kurdu.
14-16 Ağustos 1974'te gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekatı'nın ikinci safhasının ardından 25-26 Ağustos'ta BM Genel Sekreteri Kurt Waldheim, Ada'ya gelerek Kıbrıs Türkleri ve Rumlar arasındaki görüşmelerin başlatılması talebinde bulunmuştu.
Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi, bu gelişmeler üzerine çok partili parlamenter sisteme geçip eşitlik temelinde bir federasyon kurmak ve gerekli federe birimlerin Türk kanadını oluşturmak için oy birliğiyle KTFD'nin kurulduğunu ilan etti.

KTFD Anayasası, halk oylamasına sunuldu
KTFD'nin kuruluş bildirisi, Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi'nde Yönetim Başkanı ve KTFD'nin ilk Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş tarafından okundu. KTFD Anayasası, 8 Haziran 1975'te halk oylamasına sunuldu ve kabul edildi.
KTFD'nin 1975'te kurulmasıyla KKTC'nin ilanına kadar geçen dönem, Kıbrıs Türkleri için devletin kökleşmesi, sorunlarının çözülmesi ve demokratik yaşamın tesisi açısından önemli bir mücadele dönemi oldu.
KTFD'de ilk genel seçim 1976'da, ikincisi ise 1981'de yapıldı. Bu süreçte, iki de yerel seçim yapılırken devletin karşılaştığı sorunlar, demokratik parlamenter sistem içinde çözülmeye çalışıldı.

İlk devlet başkanı denktaş oldu
KTFD'nin ilanının ardından devlet ve meclis başkanlığı görevlerini yürüten Denktaş, anayasa uyarınca 1976'da yapılan ilk genel seçimlerde Devlet Başkanlığı'na seçildi. KTFD'nin ilk başbakanı ise 1976'da Nejat Konuk oldu.
Bu süreçte KTFD, Kıbrıs meselesine çözüm için görüşmelere açık olurken, 1977'de Başpiskopos Makarios ile Denktaş arasında bir zirve yapıldı. Bunu 1979'daki Rum lider Spiros Kiprianu ile Denktaş arasındaki zirve takip etti.
KTFD Meclisi, 15 Kasım 1983'te oy birliğiyle aldığı bir kararla KKTC'nin kurulduğunu ilan etti ve böylece KTFD son buldu.
Öte yandan, Rumların 1960 Ortaklık Cumhuriyeti'ni silah zoruyla gasbederek Türkleri tüm devlet organlarından silah zoruyla dışarı atmasının ardından Kıbrıs Türkleri, sırasıyla, 1963'te Kıbrıs Türk Genel Komitesini, 1967'de Kıbrıs Geçici Türk Yönetimini (1971'de "geçici" sıfatı kaldırıldı) de kurmuştu.

KKTC, iki devletli çözümü savunuyor
Kıbrıs meselesine çözüm bulma amaçlı müzakereler KKTC'nin kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile dönemin Rum lideri Glafkos Klerides arasında Haziran 1968'de Beyrut'ta yapılan görüşmelerle başladı.
Daha sonra dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan, 2002'de "Annan Planı" olarak da bilinen "Kıbrıs Sorununa Kapsamlı Çözüm Temeli" belgesini ortaya koydu.

Denktaş ve o zamanki Rum lider Tasos Papadopulos, "Annan Planı" çerçevesinde çeşitli görüşmeler yaptı ve plan 24 Nisan 2004'te iki tarafta referanduma sunuldu.
Rum halkının yüzde 75,83'ü planı reddederken Kıbrıs Türk tarafı yüzde 64,91 çoğunlukla plana "evet" dedi. 

banner560
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner471

banner468