Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Başbakan Ünal Üstel’in ekonomik örgütlerle gerçekleştirdiği toplantıda ticaret hacminin 2,8 milyar dolara ulaştığı belirtilerek, ekonomik ilişkinin geliştirilmesi üzerinde duruldu. Yılmaz “Burada Kuzey Kıbrıs’tan Türkiye’ye ihracatı nasıl artırırız, bunun üzerinde kafa yoruyoruz” dedi. Karşılıklı yatırımların artırılmasının önemine dikkat çeken Yılmaz, KKTC’deki doğrudan yatırımların 450 milyon dolara ulaştığını kaydetti. Yılmaz, “Bu yatırımları karşılıklı olarak artırmamız lazım. KKTC vatandaşlarının Türkiye’ye, Türkiye vatandaşlarının da KKTC’ye daha çok yatırım yapması gerekiyor” şeklinde konuştu. Başbakan Üstel ise İktisadi ve Mali İşbirliği protokollerinin KKTC ekonomisini güçlendiren stratejik bir yol haritası olduğunu söyledi.
Değerlendirme toplantısı yapıldı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Başbakan Ünal Üstel, KKTC Ekonomik Örgütler Platformu ile değerlendirme toplantısı gerçekleştirdi. Girne’de Acapulco Otel’de gerçekleştirilen toplantıya; Yılmaz ve Üstel’in yanı sıra, TC Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Başbakan Yardımcısı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, Maliye Bakanı Özdemir Berova ile çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren ekonomik örgütlerin temsilcileri katıldı.
Yılmaz: KKTC’nin güçlenmesini stratejik bir sorumluluk olarak görüyoruz
Yılmaz konuşmada, KKTC’nin siyasi egemenliğinin, ekonomik dayanıklılığının ve kurumsal kapasitesinin güçlenmesini stratejik bir sorumluluk olarak gördüklerini vurguladı.
Yılmaz, “KKTC'nin kendi imkanlarıyla büyüyen, küresel şartlara uyum sağlayabilen ve rekabet gücü yüksek bir ekonomik yapıya kavuşması ortak kader anlayışımızın ve milli davamızın ayrılmaz bir parçasıdır” dedi. Bu yaklaşımı soyut söylemler ve lafla değil, sahada karşılığı olan projeler, güçlü mali işbirliği mekanizmaları ve üretimi merkeze alan politikalarla hayata geçirdiklerini vurgulayan Yılmaz, “Attığımız her adımı Kıbrıs Türk halkının refahını kalıcı biçimde yükseltecek bir ekonomik zemin oluşturma hedefiyle planlıyor ve uyguluyoruz” ifadelerini kullandı. “Bugüne kadar hayata geçirdiğimiz bütün projelerde ortak aklı esas aldık” diyen ve her zaman istişareyi önemsediklerini ifade eden Yılmaz, “Hem genel politikalarımızın şekillendirilmesinde hem de daha sektörel veya yerel projelerin geliştirilmesinde istişareyi çok önemli görüyoruz. Ortak aklı çok önemli görüyoruz. Her fırsatta da bunu yapmaya gayret ediyoruz. Bugün de sizlerle faydalı bir istişare yapacağımıza inanıyorum” diye konuştu.
21 milyar liralık iş birliği hayata geçirildi
Yılmaz, ana vatan ve garantör Türkiye olarak KKTC’nin güçlenmesini milli davanın ayrılmaz bir parçası olarak gördüklerini belirterek, bu yaklaşımı somut projelerle hayata geçirdiklerini dile getirdi. “En son imzaladığımız İktisadi ve Mali İşbirliği anlaşmamızı 2025’te hayata geçirdik. 21 milyar tutarında bir büyüklüğe sahip bugüne kadarki en geniş İktisadi ve Mali İşbirliği belgesi ve gerçekleşme oranı itibariyle de en yüksek gerçekleşme oranlarına sahip belge oldu” diyen Yılmaz, eğitimden sağlığa, tarımdan altyapıya kadar birçok alanda projeler yürüttüklerini anlattı.
Yılmaz, “Cumhuriyet Yerleşkesi’nden Lefkoşa Kavşağı’na, soğuk hava deposu inşaatından hastane projelerine, okul bakımlarına varıncaya kadar birçok projeyi hayata geçiriyoruz” ifadelerini kullandı.
Kalkınma kamu ve özel sektörle birlikte olur
Bir ülkenin sadece kamu yatırımlarıyla kalkınmasının mümkün olmadığını vurgulayan Yılmaz, kamu yatırımları ile özel sektör yatırımlarının birbirini tamamlaması gerektiğini söyledi. Gençlerin ve kadınların girişimcilikte öncelikli kesimler olduğunu belirten Yılmaz, dijitalleşme ve teknolojinin önemine vurgu yaptı. Geçen yıl Lefkoşa’da düzenlenen Teknofest’in bu alandaki potansiyeli açık biçimde ortaya koyduğunu vurgulayan Yılmaz, “Teknofest bunun güzel bir örneği oldu. Gençlerimizin bu işlere ne kadar meraklı olduğunu o etkinlikte gördük. Kıbrıs halkı da bu konulara olan ilgisini her fırsatta ortaya koyuyor” dedi.
Amacımız, KKTC'nin Doğu Akdeniz'de parlayan bir yıldız olması
Yılmaz, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni Akdeniz’de parlayan bir yıldız haline getirme vizyonuyla hareket ettiklerini kaydederek, “Amacımız KKTC’nin eğitim altyapısıyla, sağlık altyapısıyla, teknolojik altyapısıyla, üniversiteleriyle, AR-GE merkezleriyle bir bilim ve teknoloji merkezine dönüşmesidir” dedi. E-Devlet uygulamalarının yatırım ortamını iyileştirdiğini ifade eden Yılmaz, bürokrasinin azaltılmasının ve sadeleştirilmesinin iş dünyasını rahatlatacağını söyledi.
Turizm ve eğitim
Yılmaz, turizmin ada ekonomisi için vazgeçilmez bir sektör olduğunu vurgulayarak, Ada Kıbrıs projesini anımsattı. Yılmaz, Ada Kıbrıs ve benzeri tanıtım kampanyalarıyla turizmi çeşitlendirmeye ve geliştirmeye devam edeceklerini belirterek, bu çerçevede KKTC ile Türk Hava Yolları ve A JET arasında imzalanan protokolün Kıbrıslı Türkler ve KKTC turizmi açısından büyük fayda sağladığını gördüklerini ifade etti. Yılmaz, “Bu alanı güçlendirmeyi kıymetli buluyoruz” dedi.
Eğitim sektörüne de değinen Yılmaz, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yükseköğrenimin giderek daha güçlü hale geldiğini söyleyerek, YÖK ve YÖDAK arasında daha kurumsal, daha sağlam ve istismarları engelleyici bir yapı oluşturduklarını ifade etti.
Tamamlayıcı iki ekonomi olmamız lazım
Türkiye ile KKTC'nin ticaret hacminin 2,8 milyar dolara ulaştığına işaret eden Yılmaz, şöyle devam etti: “Burada Kuzey Kıbrıs’tan Türkiye’ye ihracatı nasıl artırırız, bunun üzerinde kafa yoruyoruz. Tamamlayıcı iki ekonomi olmamız lazım. Türkiye nüfus ve coğrafya itibariyle daha büyük ölçeklerde olsa da ithal ettiği birçok ürün var. KKTC’deki üretim yapısını tarımda ve sanayide Türkiye’yi tamamlayıcı mahiyette kurgularsak, bu iki yönlü ticareti daha da destekler.” Karşılıklı yatırımların artırılmasının önemine de işaret eden Yılmaz, KKTC’deki doğrudan yatırımların 450 milyon dolara ulaştığını kaydetti.
Yılmaz, “Bu yatırımları karşılıklı olarak artırmamız lazım. KKTC vatandaşlarının Türkiye’ye, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının da KKTC’ye daha çok yatırım yapması gerekiyor. Yatırımlar ticaretin altyapısını oluşturuyor. Karşılıklı yatırımları artırdığınız zaman ticaret de doğal olarak artıyor. Bunu desteklemek önemli” ifadelerini kullandı.
Tarım stratejik sektördür
Tarımın stratejik bir sektör olduğunu vurgulayan ve Güzelyurt’ta inşa edilen soğuk hava deposunu bu alandaki somut projelerden biri olarak örnek gösteren Yılmaz, “Özellikle narenciye sektörümüze hizmet edecek son derece modern bir tesis yapıyoruz. Bu proje, üreticilerimize önemli katkı sağlayacaktır” dedi.
Gümrüklerde modernleşme çalışmaları
Kayıt dışı ticaretin önlenmesi ve vergi gelirlerinde yaşanan kaybın önüne geçilmesi için gümrüklerde modernleşme çalışmalarının sürdüğünü dile getiren Yılmaz, Gazimağusa ve Girne gümrüklerinin donanım ve lojistik kapasitesini güçlendiren projelerin devam ettiğini kaydetti. Konuşmasının sonunda iş dünyasına seslenen Yılmaz, “Sizlerden beklentimiz, bize ışık tutucu fikirler ortaya koymanızdır. Birazdan basına kapalı bölüme geçeceğiz. Orada söz sizin; sizi dinlemeye geldik” dedi.
Başbakan Üstel: Protokoller KKTC ekonomisini güçlendirecek
Başbakan Ünal Üstel, konuşmasında toplantının ortak akıl, vizyon ve çözüm üretme iradesinin buluştuğu kıymetli bir istişare ortamı olduğunu belirtti.
Üstel, Türkiye ile KKTC arasında imzalanan protokollerin ekonomik altyapıyı güçlendirmeyi, reel sektörü ayakta tutmayı ve sürdürülebilir kalkınmayı hedefleyen stratejik bir yol haritası olduğunu söyledi. Protokoller kapsamında altyapı yatırımlarından reel sektör desteklerine, kamunun yeniden yapılanmasından üretim ve istihdamın korunmasına kadar pek çok alanda somut adımlar atıldığını vurguladı. Başbakan Üstel, söz konusu protokolün Şubat ayında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ile imzalanacağını belirtti. Üstel, sektörlerden gelen taleplerin hükümetin gündeminde olduğunu ve üzerinde titizlikle çalışıldığını kaydetti.
Birinci öncelik krediler
Birinci önceliklerinin uzun vadeli ve düşük faizli kredi imkanlarını genişletmek olduğunu ifade eden Üstel, reel sektörün üretimden kopmaması, yatırımların devam etmesi ve istihdamın korunması için finansmana erişimin hayati önemde olduğunu söyledi. Başbakan, tır taşımacılığında navlun maliyetlerinin düşürülmesi ve Mersin Limanı ile gümrüklerinde bekleme sürelerinin azaltılması taleplerinin öncelikler arasında yer aldığını aktardı. Bu uygulamaların, piyasaya sunulacak mallarda fiyat düşüşüne katkı sağlayacağını ifade eden Üstel, KKTC’de geçerli olacak yerel bir kredi kartı sisteminin oluşturulacağını ve bunun kampanyalarla desteklenerek iç piyasada nakit akışını hızlandıracağını belirtti.
İnşaat sektörüne destek olmalıyız
Üstel, ayrıca inşaat sektörüne özel tedbirlerle destek verilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı. Taşınmaz Mal Yasası kapsamında mevcut konut stokunun eritilmesi, piyasaya canlılık kazandırılması ve yabancı yatırımın teşvik edilmesi için düzenlemeler yapılacağını söyledi. Yap-sat sektöründe kredi ödemelerinde sıkıntı yaşayan müteahhitler için kredi yapılandırmalarının da bankacılık sistemiyle birlikte değerlendirileceğini kaydetti.
Erken seçim yok
Üstel, son dönemde erken seçim söylemlerinin siyasi istikrara zarar vermeye çalıştığını belirterek, hükümetin icraat döneminde olduğunu ve seçim gününde olacağını ifade etti. Başbakan, “Seçime kadar ülkemiz ekonomisini sektör temsilcileriyle birlikte daha ileriye taşımak için canla başla çalışacağız” dedi.
