Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis dün yeniden BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Angela Maria Holguin’in arabuluculuğunda bir araya geldi. Toplantıdan yeni sınır kapılarının açılması konusunda herhangi bir karar çıkmaması dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Erhürman yaptığı açıklamada “Görüşmenin verimli olduğunu söyleyemem ama yararlı olmuştur” derken, Hristodulidis; üçlü görüşmenin anlaşma sağlanamadan sona erdiğini açıkladı. Hristodulidis ayrıca genişletilmiş bir toplantı kararı almadıklarını duyurdu.

İki lider Holguin ve Diagne tarafından karşılandı

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın ev sahipliğinde bir araya geldi.

Görüşme saat 11.00 sıralarında Lefkoşa ara bölgede bulunan BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi ve BM Barış Gücü (UNFICYP) Misyon Şefi Khassim Diagne’nin ikametgahında başladı.

İkametgaha ilk olarak Rum Yönetimi Lideri Hristodulidis, ardından da Cumhurbaşkanı Erhürman gitti.  İki lider ikametgah girişinde Holguin ve Diagne tarafından karşılandı.

Cumhurbaşkanı Erhürman’a Müsteşar Mehmet Dânâ, Rum Lider Hristodulidis’e ise Rum müzakereci Menelaos Menelau eşlik etti.

Diagne’nin resmi ikametgahındaki toplantı yaklaşık iki saat sürdü.

Diyalog ve diplomasi her zaman iyidir

Cumhurbaşkanı Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Nikos Hristodulidis ile BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın da katıldığı görüşmenin ardından Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenledi.

 “Diyalog ve diplomasi her zaman iyidir” diyen Erhürman, görüşmenin “verimli” olmasa da “yararlı” olduğunu söyleyerek, “görüşmenin aslında özellikle güven yaratıcı önlemler üzerinde bir takım gelişmeler kaydedildikten sonra gerçekleşmesini tercih ederdik” dedi. Erhürman, buna rağmen Holguin’in de katılımıyla bir fırsat doğduğunu ve bir araya gelebildiklerini kaydederek, “Birbirimizi daha iyi dinleme ve anlama olanağı bulmak açısından yararlı bir görüşme olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Toplantıda ilk sözü kendilerinin aldığını belirten Erhürman, bugüne kadarki süreçte özellikle Güney’den sunulan ve Hristodulidis’in ikinci toplantıda ortaya koyduğu “Güven Yaratıcı Önlemler Paketi” üzerinde kendi görüşlerini, önerilerini ve “neleri yapabileceklerini” anlattıklarını söyledi.

Arzu ettiğimiz noktada olmadığımızı da paylaştık

Erhürman, “Güven Yaratıcı Önlemler ve genel olarak güvenin yaratılması konusunda arzu ettiğimiz noktada olmadığımızı da paylaştık” dedi. Erhürman, Holguin’in Hristodulidis’le yaptığı görüşmenin ardından önceki gün bir açıklama yaptığını, bu açıklamada dünkü toplantıda “metodoloji önerileri” ile “güven yaratıcı önlemlerin” görüşüleceğinin ve güven yaratıcı önlemlerde arzu edilen ilerleme sağlanmazsa “5 artı 1’in toplanmasının çok anlamlı olmayacağını” ortaya koyduğunu belirtti.

Yeni bir şey yok, bugüne kadar söylenenlerin devamı

Cumhurbaşkanı Erhürman, Hristodulidis’in “yeni öneri paketi olarak” beş maddelik bir metin getirdiğini, ancak bu beş maddenin içinde “bugüne kadar bilmedikleri yeni bir şey olmadığını” söyledi.

Erhürman, söz konusu maddelerin daha önceki toplantılarda gündeme getirilen başlıkların beş madde halinde sıralanmış durumu olduğunu kaydetti.

Bu beş maddeden birinin “geçiş noktaları” ile ilgili olduğunu belirten Erhürman, söz konusu maddenin bugüne kadarki görüşmelerde gündemde olanın dışında, uzun süredir tartışılan ve kendisine göre çözüm aşamasına gelmiş olan konunun da dışına çıkan bir öneri niteliği taşıdığını söyledi.

Erhürman, kendi açılarından Hristodulidis’in metninde “yeni duydukları herhangi bir şey olmadığını”, bunun “bugüne kadar söylenenlerin bir devamı” niteliğinde olduğunu söyledi.

Siyasi eşitlik, etkin katılım ve dönüşümlü başkanlık vurgusu

CTP Genel Başkanı Erhürman, kendi dört maddelik önerilerinin ilk maddesinin “siyasi eşitlik” olduğunu belirterek, etkin katılım ve dönüşümlü başkanlığın prensip olarak kabul edilmesi gerektiğini vurguladı. Erhürman, dönüşümlü başkanlığın ikiye bir, üçe bir veya dörde bir gibi düzenlemelerinin müzakere konusu olabileceğini, ancak prensip olarak dönüşümlü başkanlık olmadan Kıbrıslı Türklerin hiçbir zaman yapının başkanı olamayacağını ifade etti. Bunun siyasi eşitliğin sağlanmaması anlamına geldiğini ve 1960 Anayasası döneminde bu durumun sancılarının yaşandığını kaydetti.

Gerçek anlamda siyasi eşitlik için dönüşümlü başkanlığın prensip olarak kabul edilmesi gerektiğini söyleyen Erhürman, bunun ardından yakınlaşmaların da prensip olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Yakınlaşmaların içeriğine girilmeden, bunun ilkesel bir kabul ve metodoloji meselesi olduğunu ifade etti. Üçüncü maddelerinin “zaman sınırlaması” olduğunu dile getiren Erhürman, bunun da prensip olarak ele alınmasını istediklerini, henüz 8 ay veya 10 ay gibi somut süre önerilerinde bulunmadıklarını, ancak müzakere sürecinde zaman sınırlaması ilkesinin kabul edilmesi gerektiğini söyledi. Dördüncü maddeyi ise daha önce defalarca konuşulan bir başlık olarak niteleyen Erhürman, dört maddeyle metodoloji olarak bu ilkelerin ve usullerin kabul edilmesinin amaçlandığını, bunlar kabul edilmeden esasa geçilmemesi gerektiğini kaydetti.

Verimli sayabilmek için uzlaşma gerekirdi

Cumhurbaşkanı Erhürman, çok verimli bir toplantı yapıldığını söyleyemeyeceğini belirterek, verimli sayabilmek için en azından 3-5 güven yaratıcı önlem noktasında uzlaşma beklediklerini ancak buna ulaşılamadığını söyledi.

Erhürman, liderlerin daha sık bir araya gelmesi önerisinin bu beş maddenin içinde olmadığını, toplantı bittikten ve Holguin’in kendi açıklaması hazırlandıktan sonra içeride metne bakıldığı sırada kendisinin yaptığı bir öneri olduğunu vurguladı.

Erhürman, “verimli değil, yararlı” ifadesini yineleyerek, diyaloğun devamı yönünde ortak bir kararla toplantıdan ayrıldıklarını kaydetti.

 Ya birlikte kazanacağız ya birlikte kaybedeceğiz

Erhürman, görüşmeden kalkarken Hristodulidis’le birbirlerine “biz partneriz ve ya ikimiz kazanacağız iki toplum iki halk için, ya ikimiz de kaybedeceğiz” dediklerini aktararak, hedefin Kıbrıs Adası’nın, halkların ve bölgenin kazanacağı bir barış ve istikrara ulaşmak olduğunu ifade etti.