Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs ziyareti dün gerçekleştirilen ortak toplantıyla tamamlandı. Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis'i aynı masada buluşturan üçlü görüşme yaklaşık bir saat sürerken, Guterres herhangi bir somut ilerleme açıklayamadı.
Bunun yerine, güven yaratıcı önlemler ve müzakere metodolojisi üzerinde çalışılmasının ardından yeni bir 5+1 toplantısı düzenlenmesini hedeflediklerini duyurdu.
Görüşme bir saati bulmadı
Ara bölgedeki BM İyi Niyet Misyonu Ofisi'nde saat 10.10'da başlayan ortak toplantı bir saati bulmadan tamamlandı. Görüşmenin ardından basın toplantısı düzenleyen Guterres, Kıbrıs'a ilk ziyaretinde gördüğü sıcak karşılama nedeniyle memnuniyetini dile getirirken, adanın tarihi ve kültürel zenginliğinin yanı sıra geçmişten gelen acıları da taşıdığını söyledi.
Kıbrıs'ta her şeyden önce halkın daha barışçıl ve ortak bir gelecek kurma isteğine tanık olduğunu ifade eden Guterres, BM Genel Sekreteri olarak göreve başladığı ilk günden bu yana BM parametreleri çerçevesinde kapsamlı ve sürdürülebilir bir çözüme ulaşılması için iyi niyet misyonunu sürdürdüklerini vurguladı.
Mesaj açıktı; ilerleme istiyorlar
Geçmişte Cenevre, Crans-Montana ve New York'ta gerçekleştirilen temasları hatırlatan Guterres, Kıbrıs halkına çözüm arayışında tam dayanışma göstermek amacıyla adaya geldiğini belirtti. Güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini kaydeden Guterres, günlük yaşamda somut fark yaratacak güven artırıcı önlemlerin belirlenmesi ve uygulanması çağrısında bulundu.
Kıbrıslılarla yaptığı görüşmelere değinen Guterres, "Mesaj açıktı; ilerleme istiyorlar. Liderlerinden uzlaşmalarını ve çözüme ulaşmak için son engeli aşmalarını bekliyorlar." ifadelerini kullandı.
Erhürman ve Hristodulidis ile gerçekleştirdiği görüşmeleri "içten ve yapıcı" olarak nitelendiren Guterres, iki liderin BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile çalışmayı sürdürme kararlılığını dile getirdiğini söyledi.
Garantör ülkelerin desteğine güveniyorum
Bu temaslar ışığında yeni bir 5+1 toplantısı yapılmasına karar verildiğini açıklayan Guterres, daha önce sağlanan yakınlaşmaların da dikkate alınacağını belirterek, toplantının güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve özlü konularda yeterli hazırlık sağlandıktan sonra gerçekleştirileceğini ifade etti.
BM Barış Gücü'nün ara bölge ve ateşkes hattındaki yetkilerine saygı gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Guterres, barış gücünün 60 yılı aşkın süredir hassas dengeleri koruduğunu söyledi. Uluslararası toplumun da çözüm sürecinde önemli sorumluluğu bulunduğunu kaydeden Guterres, garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ın desteğine güvendiğini söyledi. BM'nin barışı dayatamayacağını yineleyen Guterres, ancak Kıbrıs halkını desteklemeye kararlılıkla devam edeceklerini ifade etti.
Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Guterres, yeni bir 5+1 toplantısından önce gerekli hazırlıkların tamamlanmasının şart olduğunu belirterek, sonuçsuz yeni toplantılar istemediğini söyledi. Guterres, taraflar ile garantör ülkeler arasında 5+1 formatı konusunda mutabakat bulunduğunu ancak toplantı tarihinin henüz belirlenmediğini açıkladı.
Kıbrıs konusunda planlanmış başka bir üst düzey toplantının bulunmadığını belirten Guterres, tüm çabaların çözüme odaklanacağını söyledi.
Doğu Akdeniz'deki duruma dikkat çekti
Doğu Akdeniz'deki jeopolitik gelişmelere de dikkat çeken BM Genel Sekreteri, Kıbrıs sorununun çözümünün yalnızca ada için değil, bölgesel istikrar açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı. Çözümsüzlüğün ise Kıbrıs'ı bölgesel risklere karşı daha kırılgan hale getireceğini ifade etti.
Erhürman: Çözüme giden yolda taşları doğru döşemeye başladık
Öte yandan Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, somut sonuçlar çıkmamasına rağmen çözüm sürecine ilişkin önemli bir yol haritasının oluştuğunu belirterek, "Çözüme giden yolda taşları doğru döşemeye başladık." dedi.
Yaklaşık dokuz yıldır taraflar arasında anlamlı bir müzakere yürütülmediğine işaret eden Erhürman, güven yaratıcı önlemler ile müzakere metodolojisinde ilerleme sağlanmasının kritik önem taşıdığını söyledi. Guterres'in de aynı yaklaşımı benimsediğini belirten Erhürman, Kayıp Şahıslar Komitesi ile teknik komitelere yapılan ziyaretlerin bunun göstergesi olduğunu ifade etti.
Guterres'in açıklamalarına işaret eden Erhürman, güven yaratıcı önlemler ve metodoloji alanında yeterli hazırlık yapılması halinde yeni bir 5+1 toplantısı konusunda garantör ülkelerle mutabakat sağlandığını aktardı. Türkiye ile sürecin tam istişare içerisinde yürütüleceğini vurgulayan Erhürman, "Müzakere olsun diye müzakere istemiyoruz. 5+1 olsun diye 5+1 istemiyoruz." diyerek hedeflerinin sonuç üreten bir süreç olduğunu söyledi.
Üçlü görüşmede mülkiyet meselesi, karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlık hakları, KKTC'de doğan bazı çocukların serbest dolaşım hakkı, spor alanındaki izolasyonlar ile Rum Yönetimi'nin silahlanma faaliyetlerini gündeme getirdiğini açıklayan Erhürman, Kıbrıs sorununun çözümünün yalnızca ada için değil, Doğu Akdeniz'de kalıcı barış ve istikrar açısından da kritik önem taşıdığını ifade etti.
Hristodulidis: Daha iyi bir sonuç isterdim
Rum Yönetimi Başkanı Hristodulidis ise görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, BM Genel Sekreteri'nin BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve bugüne kadar oluşan müzakere müktesebatına bağlılığını sürdürdüğünü söyledi. Genişletilmiş görüşmenin başarılı olması gerektiğini belirten Hristodulidis, müzakerelerin Crans-Montana'da kaldığı yerden yeniden başlamasına zemin hazırlamak amacıyla Holguin ile birlikte çalışacaklarını ifade etti. Ortak görüşmede Kıbrıs sorununun özünün ele alındığını belirten Hristodulidis, "Daha iyi bir sonuç isterdim." değerlendirmesinde bulundu.
Hristodulidis, ortak görüşmede Kıbrıs sorununun özünün ele alındığını kaydederek, “Daha iyi bir sonuç isterdim.” ifadesini kullandı.
Hristodulidis son iki gündeki görüşmelerin, “Arzu edilen hedefi netleştirdiğini, arzu edilen hedefin ne olduğundan hiçbir kuşku olmadığını” söyledi.
